Beta
za:gov:local-government-municipal-structures-amendment-act-3-2021-english-afrikaans-01-jun
za:gov:local-government-municipal-structures-amendment-act-3-2021-english-afrikaans-01-jun — Local Government: Municipal Structures Amendment Act 3 of 2021 (English / Afrikaans)
Beta. Legal information, not legal advice. LEGALDIGM is not a law firm. Check the official source for the current text.
Analyze this law with AIGovernment Gazette
REPUBLIC OF SOUTH AFRICA
Cape Town
Vol. 672 Kaapstad 1 June 2021 No. 44647
The Presidency Die Presidensie
No. 320 1 June 2021 No. 320 1 Junie 2021
It is hereby notified that the President Hierby word bekend gemaak dat die
has assented to the following Act, President sy goedkeuring geheg het aan
which is hereby published for general die onderstaande Wet wat hierby ter
information:— algemene inligting gepubliseer word:—
Act No. 3 of 2021: Local Government: Wet No. 3 van 2021: Wysigingswet
Municipal Structures Amendment Act, op Plaaslike Regering: Munisipale
2021 Strukture, 2021
iSSN 1682-5845
4 4 6 4 7
9 771682 584003
AIDS HELPLINE: 0800-0123-22 Prevention is the cure
2 No. 44647 GOVERNMENT GAZETTE, 1 June 2021
Act No. 3 of 2021 Local Government: Municipal Structures Amendment Act, 2021
2
GENERAL EXPLANATORY NOTE:
[ ] Words in bold type in square brackets indicate omissions from
existing enactments.
Words underlined with a solid line indicate insertions in
existing enactments.
(English text signed by the President)
(Assented to 26 May 2021)
ACT
To amend the Local Government: Municipal Structures Act, 1998, so as to insert,
delete and amend certain definitions; to remove all references to district
management areas; to remove all references to plenary executive system as a type
of municipality; to provide for a minimum of 10 councillors per municipality; to
amend the deviation threshold; to provide for the prohibition of a councillor who
was found guilty of a breach of the Code of Conduct for Councillors for a period of
two years; to clarify the date of assumption of office by a councillor; to allow for
extension on the declaration of the result of an election; to require the municipal
manager to inform the MEC for local government in the province in addition to the
Electoral Commission of ward vacancies; to provide that the MEC call and set the
date for by-elections; to clarify who can inform the municipal manager of a specific
vacancy; to allow the MEC to designate a person to call and chair a meeting of the
municipal council when the speaker, acting speaker or municipal manager refuses
to call the meeting; to provide for additional functions of the speaker; to provide
for a whip of municipal council; to clarify the formula for the composition of an
executive committee; to provide for the establishment of a municipal public
accounts committee; to provide for the resolution of a situation where excessive
seats may arise from the seat calculation in local municipalities; to amend the
timeframe for the municipal manager to inform the chief electoral officer of
vacancies; to allow for the MEC to inform the chief electoral officer of vacancies if
the municipal manager fails to do so; to clarify the supplementation of party lists
for local municipalities; to provide for the resolution of multiple seats which may
arise where a candidate qualifies to be elected to more than one seat; to clarify the
supplementation of party lists for district municipalities; to provide for a Code of
Conduct for Councillors; to provide for transitional arrangements in respect of
municipalities with a plenary executive system; and to provide for matters
connected therewith.
B E IT ENACTED by the Parliament of the Republic of South Africa, as
follows:—
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 1 Junie 2021 No. 44647 3
Wysigingswet op Plaaslike Regering: Munisipale Strukture, 2021 Wet No. 3 van 2021
3
ALGEMENE VERDUIDELIKENDE NOTA:
[ ] Woorde in vet druk in vierkantige hakies dui op weglatings uit
bestaande verordeninge.
Woorde met ’n volstreep daaronder dui op invoegings in
bestaande verordeninge.
(Engelse teks deur die President geteken)
(Goedgekeur op 26 Mei 2021)
WET
Tot wysiging van die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Strukture, 1998, ten
einde sekere omskrywings in te voeg, te skrap en te wysig; alle verwysings na
distriksbestuurgebiede te verwyder; alle verwysings na volle raad uitvoerende
stelsel as ’n tipe munisipaliteit te verwyder; vir ’n minimum van 10 raadslede per
munisipaliteit voorsiening te maak; die afwykingsdrempel te wysig; voorsiening te
maak dat ’n raadslid wat aan ’n verbreking van die Gedragskode vir Raadslede
skuldig bevind is, vir ’n tydperk van twee jaar verban word; die datum van
ampsaanvaarding deur ’n raadslid uit te klaar; voorsiening te maak vir uitstel vir
die verklaring van die uitslag van ’n verkiesing; te vereis dat die munisipale
bestuurder die LUR vir plaaslike regering in die provinsie, benewens die
Verkiesingskommissie, van vakatures in wyke verwittig; voorsiening te maak dat
die LUR tussenverkiesings uitskryf en die datum daarvoor bepaal; duidelik te stel
wie die munisipale bestuurder van ’n spesifieke vakature kan verwittig; toe te laat
dat die LUR ’n persoon aanwys om ’n vergadering van die munisipale raad te belê
en daarby voor te sit wanneer die speaker, waarnemende speaker of munisipale
bestuurder weier om die vergadering te belê; voorsiening te maak vir bykomende
werksaamhede van die speaker; voorsiening te maak vir ’n sweep van ’n
munisipale raad; die formule vir die samestelling van ’n uitvoerende komitee
duidelik te maak; voorsiening te maak vir die instelling van ’n komitee vir
munisipale openbare rekeninge; voorsiening te maak vir die resolusie van ’n
situasie waar buitensporige setels kan voortspruit uit setelberekening in plaaslike
munisipaliteite; die tydsbestek te wysig waarbinne die munisipale bestuurder die
hoofverkiesingsbeampte van vakatures moet verwittig; voorsiening te maak dat
die LUR die hoofverkiesingsbeampte van vakatures kan verwittig indien die
munisipale bestuurder versuim om dit te doen; die aanvulling van partylyste vir
plaaslike munisipaliteite uit te klaar; voorsiening te maak vir die resolusie van
veelvuldige setels wat kan ontstaan waar ’n kandidaat kwalifiseer om tot meer as
een setel verkies te word; die aanvulling van partylyste vir distriksmunisipaliteite
uit te klaar; voorsiening te maak vir ’n Gedragskode vir Raadslede; voorsiening te
maak vir oorgangsmaatreëls ten opsigte van munisipaliteite met ’n volle raad
uitvoerende stelsel; en om voorsiening te maak vir aangeleenthede wat daarmee in
verband staan.
D AAR WORD BEPAAL deur die Parlement van die Republiek van Suid-Afrika,
soos volg:—
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
4 No. 44647 GOVERNMENT GAZETTE, 1 June 2021
Act No. 3 of 2021 Local Government: Municipal Structures Amendment Act, 2021
4
Amendment of section 1 of Act 117 of 1998, as amended by section 93 of Act 27 of
2000 and section 3 of Act 19 of 2008
1. Section 1 of the Local Government: Municipal Structures Act, 1998 (Act No. 117
of 1998) (hereinafter referred to as the principal Act), is hereby amended—
(a) by the insertion before the definition of ‘‘by-election’’ of the following 5
definition:
‘‘ ‘authorised representative’, in relation to a party, means a natural
person duly authorised by the party in accordance with its constitution to
act on the party’s behalf for purposes of performing the duties
contemplated in sections 27(2) and 43(2)(d) and (e);’’; 10
(b) by the insertion after the definition of ‘‘category’’ of the following definition:
‘‘ ‘Code of Conduct’ means the Code of Conduct for councillors set out
in Schedule 7;’’;
(c) by the insertion after the definition of ‘‘councillor’’ of the following
definition: 15
‘‘ ‘declared elected’ means the publication of a notice in the Govern-
ment Gazette reflecting the names of the councillors elected, which
councillors are deemed to have been elected to the office on the date of
the declaration of the results of an election by the Electoral Commis-
sion;’’; 20
(d) by the deletion of the definition of ‘‘district management area’’;
(e) by the substitution for the definition of ‘‘election’’ of the following definition:
‘‘ ‘election’, in relation to a district council, means the election of the
councillors referred to in section 23(1)(a) [and (c)];’’;
(f) by the insertion after the definition of ‘‘local council’’ of the following 25
definition:
‘‘ ‘Local Government: Municipal Finance Management Act’ means
the Local Government: Municipal Finance Management Act, 2003 (Act
No. 56 of 2003);’’;
(g) by the insertion after the definition of ‘‘municipality’’ of the following 30
definition:
‘‘ ‘municipal public accounts committee’ means the committee
established in terms of section 79A;’’; and
(h) by the insertion after the definition of ‘‘ward committee’’ of the following
definition: 35
‘‘ ‘whip’ means a councillor elected in terms of section 41A to be the
whip of a municipal council;’’.
Repeal of section 6 of Act 117 of 1998, as amended by section 3 of Act 58 of 1999
2. Section 6 of the principal Act is hereby repealed.
Amendment of section 7 of Act 117 of 1998 40
3. Section 7 of the principal Act is hereby amended by the deletion of paragraph (c).
Substitution of section 9 of Act 117 of 1998
4. The following section is hereby substituted for section 9 of the principal Act:
‘‘Types of category B municipalities
9. There are the following types of category B municipalities: 45
(a) a municipality with a collective executive system;
(b) a municipality with a collective executive system combined with a
ward participatory system;
(c) a municipality with a mayoral executive system; and
(d) a municipality with a mayoral executive system combined with a ward 50
participatory system[;
(e) a municipality with a plenary executive system; and
(f) a municipality with a plenary executive system combined with a
ward participatory system].’’.
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 1 Junie 2021 No. 44647 5
Wysigingswet op Plaaslike Regering: Munisipale Strukture, 2021 Wet No. 3 van 2021
5
Wysiging van artikel 1 van Wet 117 van 1998, soos gewysig deur artikel 93 van Wet
27 van 2000 en artikel 3 van Wet 19 van 2008
1. Artikel 1 van die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Strukture, 1998 (Wet No.
117 van 1998) (hierna die Hoofwet genoem), word hierby gewysig—
(a) deur die omskrywing van ‘‘distrik bestuursgebied’’ te skrap; 5
(b) deur die volgende omskrywing na die omskrywing van ‘‘distriksraad’’ in te
voeg:
‘‘ ‘Gedragskode’ die Gedragskode vir raadslede luidens Bylae 7;’’;
(c) deur die volgende omskrywing na die omskrywing van ‘‘geïntegreerde
ontwikkelingsplan’’ in te voeg: 10
‘‘ ‘gemagtigde verteenwoordiger’, met betrekking tot ’n party, ’n
natuurlike persoon met behoorlike magtiging deur die party
ooreenkomstig die party se grondwet om namens die party op te tree om
die pligte beoog in artikels 27(2) en 43(2)(d) en (e) te verrig;’’;
(d) deur die volgende omskrywing na die omskrywing van ‘‘Kieswet’’ in te voeg: 15
‘‘ ‘komitee vir munisipale openbare rekeninge’ die komitee ingevolge
artikel 79A ingestel;’’;
(e) deur die volgende omskrywing na die omskrywing van ‘‘speaker’’ in te voeg:
‘‘‘sweep’ ’n raadslid ingevolge artikel 41A verkies om die sweep van ’n
munisipale raad te wees;’’; 20
(f) deur die omskrywing van ‘‘verkiesing’’ deur die volgende omskrywing te
vervang:
‘‘ ‘verkiesing’, met betrekking tot ’n distriksraad, die verkiesing van
raadslede bedoel in artikel 23(1)(a) [en (c)];’’;
(g) deur die volgende omskrywing na die omskrywing van ‘‘Verkie- 25
singskommissie’’ in te voeg:
‘‘ ‘verkies verklaar’ die publikasie van ’n kennisgewing in die
Staatskoerant met die name van die verkose raadslede, welke raadslede
geag word tot die amp verkies te wees op die datum van die verklaring
van die uitslae van ’n verkiesing deur die Verkiesingskommissie;’’; en 30
(h) deur die volgende omskrywing na die omskrywing van ‘‘voorgeskryf’’ in te
voeg:
‘‘ ‘Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Finansiële Bestuur’ die
Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Finansiële Bestuur, 2003 (Wet
No. 56 van 2003);’’. 35
Herroeping van artikel 6 van Wet 117 van 1998, soos gewysig deur artikel 3 van
Wet 58 van 1999
2. Artikel 6 van die Hoofwet word hierby herroep.
Wysiging van artikel 7 van Wet 117 van 1998
3. Artikel 7 van die Hoofwet word hierby gewysig deur paragraaf (c) te skrap. 40
Vervanging van artikel 9 van Wet 117 van 1998
4. Artikel 9 van die Hoofwet word hierby deur die volgende artikel vervang:
‘‘Soorte kategorie B munisipaliteite
9. Daar is die volgende soorte kategorie B munisipaliteite:
(a) ’n munisipaliteit met ’n gesamentlike uitvoerende stelsel; 45
(b) ’n munisipaliteit met ’n gesamentlike uitvoerende stelsel wat met ’n
wyk deelnemende stelsel gekombineer is;
(c) ’n munisipaliteit met ’n burgemeesters- uitvoerende stelsel; en
(d) ’n munisipaliteit met ’n burgemeesters- uitvoerende stelsel wat met ’n
wyk deelnemende stelsel gekombineer is[; 50
(e) ’n munisipaliteit met ’n volle raad uitvoerende stelsel; en
(f) ’n munisipaliteit met ’n volle raad uitvoerende stelsel wat met ’n
wyk deelnemende stelsel gekombineer is].’’.
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
6 No. 44647 GOVERNMENT GAZETTE, 1 June 2021
Act No. 3 of 2021 Local Government: Municipal Structures Amendment Act, 2021
6
Substitution of section 10 of Act 117 of 1998
5. The following section is hereby substituted for section 10 of the principal Act:
‘‘Types of category C municipalities
10. There are the following types of category C municipalities:
(a) a municipality with a collective executive system; and 5
(b) a municipality with a mayoral executive system[; and
(c) a municipality with a plenary executive system].’’.
Amendment of section 12 of Act 117 of 1998, as amended by section 93 of Act 27 of
2000 and section 1 of Act 33 of 2000
6. Section 12 of the principal Act is hereby amended by the substitution in 10
subsection (3) for paragraph (eA) of the following paragraph:
‘‘(eA) in the case of a district municipality, the number of councillors, determined
in terms of section 23, to—
(i) proportionally represent parties; and
(ii) be appointed by each of the local councils within the district 15
municipality to directly represent each local municipality; [and
(iii) proportionally represent parties from each district manage-
ment area within that district municipality;]’’.
Amendment of section 20 of Act 117 of 1998, as amended by section 4 of Act 33 of
2000 20
7. Section 20 of the principal Act is hereby amended—
(a) by the substitution in subsection (1) for paragraph (b) of the following
paragraph:
‘‘(b) may not be fewer than [three] 10 or more than 90 councillors, if
it is a local or district municipality; and’’; 25
(b) by the substitution in subsection (4) for paragraph (a) of the following
paragraph:
‘‘(a) three of the number determined for the municipality in accor-
dance with the subsection (1) (a) formula, if 30 or fewer
councillors have been determined for the municipality in terms 30
of the formula, provided that a council of fewer than [seven] 10
may not be decreased; [or]’’;
(c) by the substitution in subsection (4) for paragraph (b) of the following
paragraph:
‘‘(b) 10 per cent of the number determined for the municipality in 35
accordance with the subsection (1)(a) formula, if more than 30
councillors have been determined for the municipality in terms
of the formula[.] or;’’; and
(d) by the insertion in subsection (4) after paragraph (b) of the following
paragraph: 40
‘‘(c) 20 per cent if the geographical area of the local municipality is
greater than 20 000 square kilometres and if less than 35
councillors have been determined for the municipality in terms
of the formula,
and any deviation in terms of paragraph (a), (b) or (c) must be done with 45
the concurrence of the Minister.’’.
Amendment of section 21 of Act 117 of 1998, as amended by section 12 of Act 51 of
2002
8. Section 21 of the principal Act is hereby amended by the insertion after subsection
(1) of the following subsection: 50
‘‘(1A) A councillor who is removed from office by the MEC for local
government in a province in terms of item 16(7)(b) of the Code of Conduct may not
stand as a candidate in an election for any municipal council for a period of two
years from the date on which such person was removed from office.’’.
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 1 Junie 2021 No. 44647 7
Wysigingswet op Plaaslike Regering: Munisipale Strukture, 2021 Wet No. 3 van 2021
7
Vervanging van artikel 10 van Wet 117 van 1998
5. Artikel 10 van die Hoofwet word hierby deur die volgende artikel vervang:
‘‘Soorte kategorie C-munisipaliteite
10. Daar is die volgende soorte kategorie C munisipaliteite:
(a) ’n munisipaliteit met ’n gesamentlike uitvoerende stelsel; en 5
(b) ’n munisipaliteit met ’n burgemeesters- uitvoerende stelsel[; en
(c) ’n munisipaliteit met ’n volle raad uitvoerende stelsel].’’.
Wysiging van artikel 12 van Wet 117 van 1998, soos gewysig deur artikel 93 van
Wet 27 van 2000 en artikel 1 van Wet 33 van 2000
6. Artikel 12 van die Hoofwet word hierby gewysig deur in subartikel (3) paragraaf 10
(eA) deur die volgende paragraaf te vervang:
‘‘(eA) in die geval van ’n distriksmunisipaliteit, die getal raadslede, ingevolge
artikel 23 bepaal, om—
(i) partye proporsioneel te verteenwoordig; en
(ii) aangestel te word deur elk van die plaaslike rade binne die 15
distriksmunisipaliteit om elke plaaslike munisipaliteit regstreeks te
verteenwoordig; [en
(iii) partye van elke distriksbestuursgebied binne daardie distriks-
munisipaliteit proporsioneel te verteenwoordig;]’’.
Wysiging van artikel 20 van Wet 117 van 1998, soos gewysig deur artikel 4 van Wet 20
33 van 2000
7. Artikel 20 van die Hoofwet word hierby gewysig—
(a) deur in subartikel (1) paragraaf (b) deur die volgende paragraaf te vervang:
‘‘(b) mag nie minder as [drie] 10 of meer as 90 raadslede wees nie,
indien dit ’n plaaslike of distriksmunisipaliteit is; en’’; 25
(b) deur in subartikel (4) paragraaf (a) deur die volgende paragraaf te vervang:
‘‘(a) drie van die getal wat vir die munisipaliteit ooreenkomstig die
subartikel (1)(a) formule bepaal is, indien 30 of minder raadslede vir die
munisipaliteit ingevolge die formule bepaal is, met dien verstande dat ’n
raad van minder as [sewe] 10 nie verminder mag word nie; [of]’’; 30
(c) deur in subartikel (4) paragraaf (b) deur die volgende paragraaf te vervang:
‘‘(b) 10 persent van die getal wat vir die munisipaliteit ooreenkomstig
die subartikel (1)(a) formule bepaal is indien meer as 30 raadslede
ingevolge die formule vir die munisipaliteit bepaal is[.] of;’’;
(d) deur in subartikel (4) die volgende paragraaf na paragraaf (b) in te voeg: 35
‘‘(c) 20 persent as die geografiese area van die plaaslike munisipaliteit
groter as 20 000 vierkante kilometer is en indien minder as 35
raadslede ingevolge die formule vir die munisipaliteit bepaal is,
en enige afwyking ingevolge paragraaf (a), (b) of (c) moet met die
instemming van die Minister gedoen word.’’. 40
Wysiging van artikel 21 van Wet 117 van 1998, soos gewysig deur artikel 12 van
Wet 51 van 2002
8. Artikel 21 van die Hoofwet word hierby gewysig deur die volgende subartikel na
subartikel (1) in te voeg:
‘‘(1A) ’n Raadslid wat deur die LUR vir plaaslike regering in ’n provinsie 45
ingevolge item 16(7)(b) van die Gedragskode uit die amp onthef word, mag nie as
’n kandidaat staan in ’n verkiesing vir enige munisipale raad vir ’n tydperk van
twee jaar vanaf die datum waarop daardie persoon uit die amp onthef is nie.’’.
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
8 No. 44647 GOVERNMENT GAZETTE, 1 June 2021
Act No. 3 of 2021 Local Government: Municipal Structures Amendment Act, 2021
8
Insertion of section 21A in Act 117 of 1998
9. The following section is hereby inserted in the principal Act after section 21:
‘‘Code of Conduct
21A. The Code of Conduct applies to every member of a municipal
council.’’. 5
Amendment of section 22 of Act 117 of 1998
10. Section 22 of the principal Act is hereby amended—
(a) by the deletion of subsection (4); and
(b) by the addition of the following subsection:
‘‘(5) An elected councillor is deemed to assume office on the date of 10
the declaration of the results of an election by the Electoral Commis-
sion.’’.
Amendment of section 23 of Act 117 of 1998
11. Section 23 of the principal Act is hereby amended—
(a) by the deletion in subsection (1) of paragraph (c); 15
(b) by the substitution for subsection (2) of the following subsection:
‘‘(2) The number of councillors representing local municipalities [and
district management areas] in a district council referred to in
subsection (1)(b) [and (c)] must be—
(a) equal to 60 per cent (fractions to be disregarded) of the number of 20
councillors determined for the municipality in terms of section 20
before any increase in terms of section 20(5), plus the increase; and
(b) allocated to the respective local councils [and district manage-
ment areas] in accordance with Part 2 of Schedule 2.’’; and
(c) by the addition of the following subsection: 25
‘‘(5) An elected councillor is deemed to assume office on the date of
the declaration of the results of an election by the Electoral Commis-
sion.’’.
Amendment of section 25 of Act 117 of 1998, as amended by section 93 of Act 27 of
2000 30
12. Section 25 of the principal Act is hereby amended—
(a) by the substitution in subsection (1) for paragraphs (a) and (b) of the following
paragraphs, respectively:
‘‘(a) the Electoral Commission does not declare the result of the election
[of a municipal council, or in a district management area, or in 35
a ward,] within the period specified in terms of the Electoral
Commission Act, 1996 (Act No. 51 of 1996), unless the period is
extended in terms of section 64(2) of the Local Government:
Municipal Electoral Act, 2000 (Act No. 27 of 2000);
(b) a court sets aside the election of a council, [or in a district 40
management area,] or in a ward;’’;
(b) by the insertion after subsection (2) of the following subsection:
‘‘(2A) The municipal manager must inform the MEC for local
government in the province and the Electoral Commission of a vacancy
in a ward within 14 days from the date on which the vacancy occurred.’’; 45
(c) by the substitution in subsection (3) for the words preceding paragraph (a) of
the following words:
‘‘The [municipal manager of the municipality concerned] MEC for
local government in the province, after consulting the Electoral
Commission, must, by notice in [a local newspaper] the Provincial 50
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 1 Junie 2021 No. 44647 9
Wysigingswet op Plaaslike Regering: Munisipale Strukture, 2021 Wet No. 3 van 2021
9
Invoeging van artikel 21A in Wet 117 van 1998
9. Die volgende artikel word hierby na artikel 21 in die Hoofwet ingevoeg:
‘‘Gedragskode
21A. Die Gedragskode is op elke lid van ’n munisipale raad van
toepassing.’’. 5
Wysiging van artikel 22 van Wet 117 van 1998
10. Artikel 22 van die Hoofwet word hierby gewysig—
(a) deur subartikel (4) te skrap; en
(b) deur die volgende subartikel by te voeg:
‘‘(5) ’n Verkose raadslid word geag die amp op te neem op die datum 10
van die verklaring van die uitslae van ’n verkiesing deur die
Verkiesingskommissie.’’.
Wysiging van artikel 23 van Wet 117 van 1998
11. Artikel 23 van die Hoofwet word hierby gewysig—
(a) deur in subartikel (1) paragraaf (c) te skrap; 15
(b) deur subartikel (2) deur die volgende subartikel te vervang:
‘‘(2) Die getal raadslede bedoel in subartikel (1)(b) [en (c)] wat
plaaslike munisipaliteite [en distrik bestuursgebiede] op ’n distriksraad
verteenwoordig, moet—
(a) gelyk wees aan 60 persent (met verontagsaming van breukdele) van 20
die getal raadslede wat, voor die vermeerdering ingevolge artikel
20(5), ingevolge artikel 20 bepaal is, plus die vermeerdering; en
(b) ooreenkomstig Deel 2 van Bylae 2 aan die onderskeie plaaslike rade
[en distrik bestuursgebiede] toegewys word.’’; en
(c) deur die volgende subartikel by te voeg: 25
‘‘(5) ’n Verkose raadslid word geag die amp op te neem op die datum
van verklaring van die uitslae van ’n verkiesing deur die
Verkiesingskommissie.’’.
Wysiging van artikel 25 van Wet 117 van 1998, soos gewysig deur artikel 93 van
Wet 27 van 2000 30
12. Artikel 25 van die Hoofwet word hierby gewysig—
(a) deur paragrawe (a) en (b) in subartikel (1) onderskeidelik deur die volgende
paragrawe te vervang:
‘‘(a) die Verkiesingskommissie nie die uitslag van die verkiesing [van ’n
munisipale raad, of in ’n distrik bestuursgebied, of in ’n wyk,] 35
binne die tydperk vermeld ingevolge die Wet op die
Verkiesingskommissie, 1996 (Wet No. 51 van 1996), verklaar nie,
tensy die tydperk ingevolge artikel 64(2) van die ‘Local Govern-
ment: Municipal Electoral Act’, 2000 (Wet No. 27 van 2000),
verleng is; 40
(b) ’n hof die verkiesing van ’n raad[, of in ’n distrik bestuursgebied,]
of in ’n wyk tersyde stel;’’;
(b) deur die volgende subartikel na subartikel (2) in te voeg:
‘‘(2A) Die munisipale bestuurder moet die LUR vir plaaslike regering
in die provinsie en die Verkiesingskommissie verwittig van ’n vakature 45
in ’n wyk binne 14 dae vanaf die datum waarop die vakature ontstaan
het.’’;
(c) deur in subartikel (3) die woorde wat paragraaf (a) voorafgaan deur die
volgende woorde te vervang:
‘‘Die [munisipale bestuurder van die betrokke munisipaliteit] LUR 50
vir plaaslike regering in die provinsie moet, na oorleg met die
Verkiesingskommissie, by kennisgewing in [’n plaaslike koerant] die
Provinsiale Staatskoerant, ’n tussenverkiesing uitskryf en die datum vir
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
10 No. 44647 GOVERNMENT GAZETTE, 1 June 2021
Act No. 3 of 2021 Local Government: Municipal Structures Amendment Act, 2021
10
Gazette, call and set a date for the by-election, which must be held within
90 days of the date—’’;
(d) by the deletion of subsection (4); and
(e) by the substitution for subsection (6) of the following subsection:
‘‘(6) The MEC for local government in the province may not call a 5
by-election in terms of subsection (1) if—
(a) the next election of all municipal councils must be held within nine
calendar months of the applicable dates mentioned in subsection
(3); or
(b) the MEC for local government in the province in consultation with 10
the Minister decides that the by-election must stand over until the
next election of all municipal councils.’’.
Amendment of section 27 of Act 117 of 1998, as amended by section 93 of Act 27 of
2000, section 121 of Act 32 of 2000, section 2 of Act 20 of 2002 and section 10 of
Act 55 of 2008 15
13. Section 27 of the principal Act is hereby amended—
(a) by the insertion of the number (1) preceding the following words:
‘‘(1) A councillor vacates office during a term of office if that
councillor—’’;
(b) by the substitution for paragraph (d) of the following paragraph: 20
‘‘(d) contravenes a provision of the Code of Conduct [for Councillors
set out in Schedule 1 of the Local Government: Municipal
Systems Act, 2000,] and is removed from office in terms of the
Code;’’;
(c) by the substitution for paragraph (e) of the following paragraph: 25
‘‘(e) is a representative of a local council in a district council and ceases
to be a member of the local council which appointed that councillor
to the district council or is replaced in terms of Item 23 of Schedule
2 to this Act by the local council as its representative in the district
council; or’’; and 30
(d) by the addition of the following subsection:
‘‘(2) For purposes of this section, only an authorised representative
may inform a municipal manager that a vacancy has arisen as
contemplated in subsection (1)(c) and (f).’’.
Amendment of section 29 of Act 117 of 1998, as amended by section 3 of Act 20 of 35
2002, section 9 of Act 2 of 2003 and section 11 of Act 55 of 2008
14. Section 29 of the principal Act is hereby amended by the insertion of the following
subsection after subsection (1):
‘‘(1A) If the speaker or acting speaker refuses to call a meeting of the council as
requested in terms of subsection (1), the municipal manager, or in the absence or 40
refusal by the municipal manager, a person designated by the MEC for local
government in the province, may call and chair the meeting.’’.
Insertion of section 29A in Act 117 of 1998
15. The following section is hereby inserted in the principal Act after section 29:
‘‘Public notice of meetings of municipal councils 45
29A. The municipal manager of a municipality must give notice to
the public, in a manner determined by the municipal council, of the time,
date and venue of every—
(a) ordinary and special meeting of the council or a meeting of a
committee of a council; 50
(b) ordinary or special meeting of the council or a meeting of a committee
of a council that was postponed; and
(c) urgent meeting of the council or meeting of a committee of a council,
except when time constraints make this impossible.’’.
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 1 Junie 2021 No. 44647 11
Wysigingswet op Plaaslike Regering: Munisipale Strukture, 2021 Wet No. 3 van 2021
11
die tussenverkiesing bepaal, wat gehou moet word binne 90 dae vanaf
die datum—’’;
(d) deur subartikel (4) te skrap; en
(e) deur subartikel (6) deur die volgende subartikel te vervang:
‘‘(6) Die LUR vir plaaslike regering in die provinsie mag nie ’n 5
tussenverkiesing ingevolge subartikel (1) uitskryf nie indien—
(a) die volgende verkiesing van alle munisipale rade binne nege
kalendermaande vanaf die toepaslike datums in subartikel (3)
bedoel, gehou moet word; of
(b) die LUR vir plaaslike regering in die provinsie in oorleg met die 10
Minister besluit dat die tussenverkiesing tot die volgende verkiesing
van alle munisipale rade moet oorstaan.’’.
Wysiging van artikel 27 van Wet 117 van 1998, soos gewysig deur artikel 93 van
Wet 27 van 2000, artikel 121 van Wet 32 van 2000, artikel 2 van Wet 20 van 2002
en artikel 10 van Wet 55 van 2008 15
13. Artikel 27 van die Hoofwet word hierby gewysig—
(a) deur die syfer (1) voor die volgende woorde in te voeg:
‘‘(1) ’n Raadslid ontruim die amp gedurende ’n ampstermyn indien
daardie raadslid—’’;
(b) deur paragraaf (d) deur die volgende paragraaf te vervang: 20
‘‘(d) ’n bepaling van die [Gedragkode vir Raadslede in Bylae 1 van
die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale Stelsels, 2000,
uiteengesit,] Gedragskode oortree en ingevolge daardie Kode van
die amp onthef word;’’;
(c) deur paragraaf (e) deur die volgende paragraaf te vervang: 25
‘‘(e) ’n verteenwoordiger van ’n plaaslike raad op ’n distriksraad is en
nie meer ’n lid van die plaaslike raad is wat daardie raadslid op die
distriksraad aangestel het nie, of ingevolge Item 23 van Bylae 2 by
hierdie Wet deur die plaaslike raad vervang word as sy
verteenwoordiger op die distriksraad; of’’; en 30
(d) deur die volgende subartikel by te voeg:
‘‘(2) By die toepassing van hierdie artikel, mag slegs ’n gemagtigde
verteenwoordiger ’n munisipale bestuurder verwittig dat ’n vakature
ontstaan het soos in subartikel (1)(c) en (f) beoog.’’.
Wysiging van artikel 29 van Wet 117 van 1998, soos gewysig deur artikel 3 van Wet 35
20 van 2002, artikel 9 van Wet 2 van 2003 en artikel 11 van Wet 55 van 2008
14. Artikel 29 van die Hoofwet word hierby gewysig deur die volgende subartikel na
subartikel (1) in te voeg:
‘‘(1A) Indien die speaker of waarnemende speaker weier om ’n vergadering van
die raad te belê soos ingevolge subartikel (1) versoek, mag die munisipale 40
bestuurder, of in die afwesigheid van of by weiering deur die munisipale bestuurder
’n persoon deur die LUR vir plaaslike regering in die provinsie aangewys, die
vergadering belê en daaroor voorsit.’’.
Invoeging van artikel 29A in Wet 117 van 1998
15. Die volgende artikel word hierby na artikel 29 in die Hoofwet ingevoeg: 45
‘‘Publieke kennisgewing van vergaderings van munisipale rade
29A. Die munisipale bestuurder van ’n munisipaliteit moet aan die
publiek kennis gee, op ’n wyse deur die munisipale raad bepaal, van die tyd,
datum en plek van elke—
(a) gewone en spesiale vergadering van die raad of ’n vergadering van ’n 50
komitee van ’n raad;
(b) gewone of spesiale vergadering van die raad of ’n vergadering van ’n
komitee van ’n raad wat uitgestel is; en
(c) dringende vergadering van die raad of vergadering van ’n komitee van
’n raad, behalwe wanneer tydbeperkings dit onmoontlik maak.’’. 55
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
12 No. 44647 GOVERNMENT GAZETTE, 1 June 2021
Act No. 3 of 2021 Local Government: Municipal Structures Amendment Act, 2021
12
Amendment of section 30 of Act 117 of 1998
16. Section 30 of the principal Act is hereby amended—
(a) by the substitution for subsection (1) of the following subsection:
‘‘(1) A majority of the number of councillors determined in terms of
section 20 must be present at a meeting of the council when a vote is 5
taken on any matter.’’; and
(b) by the substitution for subsection (4) of the following subsection:
‘‘(4) If on any question, other than a matter mentioned in section
160(2) of the Constitution, there is an equality of votes, the councillor
presiding must exercise a casting vote in addition to that councillor’s 10
vote as a councillor.’’.
Amendment of section 36 of Act 117 of 1998
17. Section 36 of the principal Act is hereby amended by the substitution for
subsection (5) of the following subsection:
‘‘(5) A councillor may not hold office as whip, speaker, mayor or executive 15
mayor at the same time[, but in a municipality of a type mentioned in section
9(e) or (f) or 10(c) the speaker must be called the mayor].’’.
Amendment of section 37 of Act 117 of 1998, as amended by section 14 of Act 51 of
2002
18. Section 37 of the principal Act is hereby amended— 20
(a) by the substitution for paragraphs (e) and (f) of the following paragraphs,
respectively:
‘‘(e) must ensure compliance in the council and council committees
with the Code of Conduct [set out in Schedule 1 to the Local
Government: Municipal Systems Act, 2000 (Act No. 32 of 25
2000)]; [and]
(f) must ensure that council meetings are conducted in accordance
with the rules and orders of the council[.];’’; and
(b) by the addition of the following paragraphs:
‘‘(g) must ensure that the legislative authority of the municipality 30
functions effectively;
(h) is responsible for the effective oversight over the executive
authority of the municipality;
(i) must ensure the effectiveness of the committees of the municipal
council established in terms of section 79; 35
(j) is responsible for the ethics and accountability of the municipal
council; and
(k) must ensure the effectiveness and functionality of ward committees
and the public participation processes.’’.
Insertion of sections 41A, 41B, 41C, 41D, 41E and 41F in Act 117 of 1998 40
19. The following sections are hereby inserted in the principal Act after section 41:
‘‘Part 3
Whips of municipal councils
Election of whip
41A. (1) Each municipal council may elect a whip for the council who is 45
also a municipal office bearer as set out in Schedule 3.
(2) At its first sitting after its election, or when necessary to fill a vacancy,
a municipal council may elect its whip from among the councillors.
(3) The speaker of the municipality presides over the election of the
whip. 50
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 1 Junie 2021 No. 44647 13
Wysigingswet op Plaaslike Regering: Munisipale Strukture, 2021 Wet No. 3 van 2021
13
Wysiging van artikel 30 van Wet 117 van 1998
16. Artikel 30 van die Hoofwet word hierby gewysig—
(a) deur subartikel (1) deur die volgende subartikel te vervang:
‘‘(1) ’n Meerderheid van die getal raadslede ingevolge artikel 20
bepaal, moet by ’n vergadering van die raad teenwoordig wees wanneer 5
oor enige aangeleentheid gestem word.’’; en
(b) deur subartikel (4) deur die volgende subartikel te vervang:
‘‘(4) Indien oor enige vraag, behalwe ’n aangeleentheid in artikel
160(2) van die Grondwet vermeld, daar ’n staking van stemme is, moet
die raadslid wat voorsit ’n beslissende stem, benewens daardie lid se 10
stem as ’n raadslid, uitbring.’’.
Wysiging van artikel 36 van Wet 117 van 1998
17. Artikel 36 van die Hoofwet word hierby gewysig deur subartikel (5) deur die
volgende subartikel te vervang
‘‘(5) ’n Raadslid mag nie terselfdertyd die amp van speaker en burgemeester of 15
uitvoerende burgemeester beklee nie[, maar in ’n munisipaliteit van ’n soort
genoem in artikel 9(e) of (f) of 10(c) word die speaker die burgemeester
genoem].’’.
Wysiging van artikel 37 van Wet 117 van 1998, soos gewysig deur artikel 14 van
Wet 51 van 2002 20
18. Artikel 37 van die Hoofwet word hierby gewysig—
(a) deur paragrawe (e) en (f) onderskeidelik deur die volgende paragrawe te
vervang:
‘‘(e) moet nakoming in die raad en raadskomitees van die Gedragskode
[in Bylae 1 by die Wet op Plaaslike Regering: Munisipale 25
Stelsels, 2000 (Wet 32 van 2000) uiteengesit,] verseker; [en]
(f) moet toesien dat raadsvergaderings ooreenkomstig die reëls en
orders van die raad verloop[.];’’; en
(b) deur die volgende paragrawe by te voeg:
‘‘(g) moet verseker dat die wetgewende gesag van die munisipaliteit 30
doeltreffend funksioneer;
(h) is verantwoordelik vir doeltreffende toesig oor die uitvoerende
gesag van die munisipaliteit;
(i) moet die doeltreffendheid van die komitees van die munisipale raad
ingevolge artikel 79 ingestel, verseker; 35
(j) is verantwoordelik vir die etiek en verantwoordbaarheid van die
munisipale raad; en
(k) moet die doeltreffendheid en funksionaliteit van die wykskomitees
en die openbare deelnameprosesse verseker.’’.
Invoeging van artikels 41A, 41B, 41C, 41D, 41E en 41F in Wet 117 van 1998 40
19. Die volgende artikels word hierby na artikel 41 in die Hoofwet ingevoeg:
‘‘Deel 3
Swepe van munisipale rade
Verkiesing van sweep
41A. (1) Elke munisipale raad kan ’n sweep vir die raad verkies wat ook 45
’n munisipale ampsbekleër is soos in Bylae 3 uiteengesit.
(2) Tydens die eerste sitting na die verkiesing daarvan, of wanneer dit
nodig is om ’n vakature te vul, kan ’n munisipale raad ’n sweep uit die
geledere van die raadslede verkies.
(3) Die speaker van die munisipaliteit sit voor oor die verkiesing van die 50
sweep.
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
14 No. 44647 GOVERNMENT GAZETTE, 1 June 2021
Act No. 3 of 2021 Local Government: Municipal Structures Amendment Act, 2021
14
(4) The procedure set out in Schedule 3 applies to the election of the
whip.
(5) A councillor may not hold office as whip, speaker, mayor or executive
mayor at the same time.
Functions of whip 5
41B. The whip of a municipal council—
(a) liaises with the different political parties to ensure representation in
council and council committees;
(b) maintains sound relations between the various political parties;
(c) informs the whips of all parties on important matters on the council 10
agenda;
(d) assists the speaker to count votes in the council meeting;
(e) facilitates the interaction between the executive and legislative
oversight structures in the municipality; and
(f) resolves disputes between the speaker, mayor or executive mayor, or 15
members of the mayoral committee.
Term of office of whip
41C. The whip of a municipal council is elected for a term ending,
subject to section 41D, when the next council is declared elected.
Vacation of office 20
41D. The whip of a municipal council vacates office during a term if that
person—
(a) resigns as whip;
(b) is removed from office; or
(c) ceases to be a councillor. 25
Removal from office
41E. (1) A municipal council may remove, by resolution, the whip from
office.
(2) Prior written notice of an intention to move a motion for the removal
of the whip must be given. 30
Acting whips
41F. If the whip of a municipal council is absent or not available to
perform the functions of whip, or during a vacancy, the council must elect
another councillor to act as whip.’’.
Amendment of section 43 of Act 117 of 1998 35
20. Section 43 of the principal Act is hereby amended—
(a) by the substitution for subsections (1) and (2) of the following subsections,
respectively:
‘‘(1) (a) If the council of a municipality establishes an executive
committee, it must [elect] determine a number of councillors necessary 40
for effective and efficient government, provided that no more than 20 per
cent of the councillors (fractions to be disregarded) or 10 councillors,
whichever is the least, are determined.
(b) An executive committee may not have less than three members.
(2) The award of seats on the executive committee to political parties 45
or political interests must be determined in the following manner—
(a) the number of seats won by a political party or political interest
divided by the total number of councillors determined for that
municipality in terms of section 20 and multiplied by the number of
seats on the executive committee; 50
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 1 Junie 2021 No. 44647 15
Wysigingswet op Plaaslike Regering: Munisipale Strukture, 2021 Wet No. 3 van 2021
15
(4) Die prosedure in Bylae 3 uiteengesit, is van toepassing op die
verkiesing van die sweep.
(5) ’n Raadslid mag nie terselftertyd die amp van sweep, speaker of
uitvoerende burgemeester beklee nie.
Werksaamhede van sweep 5
41B. Die sweep van ’n munisipale raad—
(a) skakel met die verskillende politieke partye om verteenwoordiging in
die raad en raadskomitees te verseker;
(b) handhaaf gesonde verhoudings tussen die verskeie politieke partye;
(c) lig die swepe van alle partye in oor belangrike aangeleenthede op die 10
raadsagenda;
(d) staan die speaker by met die tel van stemme in die raadsvergadering;
(e) fasiliteer die interaksie tussen die uitvoerende en wetgewende
oorsigstrukture in die munisipaliteit; en
(f) besleg geskille tussen die speaker, burgemeester of uitvoerende 15
burgemeester, of uitvoerende lede van die burgemeesterskomitee.
Ampstermyn van sweep
41C. Die sweep van ’n munisipale raad word verkies vir ’n termyn wat
eindig, onderworpe aan artikel 41D, wanneer die volgende raad verkies
verklaar word. 20
Ontruiming van amp
41D. Die sweep van ’n munisipale raad ontruim die amp tydens ’n
termyn indien daardie persoon—
(a) as sweep bedank;
(b) van die amp onthef word; of 25
(c) ophou om ’n raadslid te wees.
Ontheffing van amp
41E. (1) ’n Munisipale raad kan, by besluit, die sweep uit die amp onthef.
(2) Vooraf skriftelike kennisgewing van ’n voorneme om ’n mosie vir die
ontheffing van die sweep te bring, moet gegee word. 30
Waarnemende swepe
41F. As die sweep van ’n munisipale raad afwesig is of nie beskikbaar is
om die werksaamhede van sweep te verrig nie, of tydens ’n vakature, moet
die raad ’n ander raadslid verkies om as sweep waar te neem.’’.
Wysiging van artikel 43 van Wet 117 van 1998 35
20. Artikel 43 van die Hoofwet word hierby gewysig—
(a) deur subartikels (1) en (2) onderskeidelik deur die volgende subartikels te
vervang:
‘‘(1) (a) Indien die raad van ’n munisipaliteit ’n uitvoerende komitee
instel, moet ’n getal raadslede [verkies] bepaal word wat nodig is vir 40
effektiewe en doeltreffende bestuur, mits nie meer nie as 20 persent van
die raadslede (met verontagsaming van breukdele) of 10 raadslede, wat
ook al die minste is, [verkies] bepaal word.
(b) ’n Uitvoerende komitee mag nie minder as drie lede hê nie.
(2) Die toekenning van setels op die uitvoerende komitee aan politieke 45
partye of politieke belange moet soos volg bepaal word—
(a) die getal setels deur ’n politieke party of politieke belang gewen,
gedeel deur die totale getal raadslede ingevolge artikel 20 vir
daardie munisipaliteit bepaal en gedeel deur die getal setels op die
uitvoerende komitee; 50
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
16 No. 44647 GOVERNMENT GAZETTE, 1 June 2021
Act No. 3 of 2021 Local Government: Municipal Structures Amendment Act, 2021
16
(b) if the calculation in paragraph (a) gives a surplus, that surplus must
compete with the other similar surpluses, and be awarded to the
highest surplus;
(c) if there is an equality of the surpluses, the result must be determined
by lot; 5
(d) the political party or political interest to which seats are allocated to
on the executive committee must, through an authorised represen-
tative, appoint their representatives to occupy such seats;
(e) in the event of a vacancy arising on the executive committee, the
political party or political interest to which the seat was allocated to 10
will, through an authorised representative, appoint a councillor to
fill that vacancy; and
(f) nothing precludes a political party or political interest from
nominating a councillor from another political party or political
interest to one or more of its allocated seats.’’; and 15
(b) by the deletion of subsection (3).
Amendment of section 44 of Act 117 of 1998
21. Section 44 of the principal Act is hereby amended by the substitution in
subsection (1) for paragraph (b) of the following paragraph:
‘‘(b) the committee of a municipal council which receives reports from the [other] 20
committees of the council referred to in section 80, and which must forward
these reports together with its recommendations to the council when it cannot
dispose of the matter in terms of its delegated powers.’’.
Amendment of section 45 of Act 117 of 1998 as substituted by section 1 of Act 1 of
2003 25
22. Section 45 of the principal Act is hereby amended—
(a) by the substitution for the heading of the following heading:
‘‘[Election] Determination of members of executive committees’’;
and
(b) by the substitution for the words preceding paragraph (a) of the following 30
words:
‘‘A municipal council must [elect] determine the members of its
executive committee from among its members at a meeting that must be
held—’’.
Amendment of section 46 of Act 117 of 1998 as substituted by section 1 of Act 1 of 35
2003
23. Section 46 of the principal Act is hereby amended by the substitution in section 46
for the words preceding paragraph (a) of the following words:
‘‘The members of an executive committee are [elected] determined for a term
ending, subject to section 47, when—’’. 40
Amendment of section 48 of Act 117 of 1998 as amended by Act 1 of 2003
24. Section 48 of the principal Act is hereby amended by the substitution for
subsection (2) of the following subsection:
‘‘(2) The election of a mayor and deputy mayor takes place when the executive
committee is [elected] determined or when it is necessary to fill a vacancy.’’. 45
Amendment of section 53 of Act 117 of 1998
25. Section 53 of the principal Act is hereby amended by the substitution for
subsection (2) of the following subsection:
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 1 Junie 2021 No. 44647 17
Wysigingswet op Plaaslike Regering: Munisipale Strukture, 2021 Wet No. 3 van 2021
17
(b) as die berekening in paragraaf (a) ’n surplus gee, moet daardie
surplus met ander soortgelyke surplusse meeding en aan die
hoogste surplus toegewys word;
(c) indien die surplusse ewe veel is, moet die uitslag per loting bepaal
word; 5
(d) die politieke party of politieke belang waaraan setels op die
uitvoerende komitee toegeken is, moet deur ’n gemagtigde
verteenwoordiger hulle verteenwoordigers aanstel om daardie
setels te okkupeer;
(e) indien ’n vakature op die uitvoerende komitee ontstaan, sal die 10
politieke party of politieke belang waaraan die setel toegeken is,
deur ’n gemagtigde verteenwoordiger, ’n raadslid aanstel om
daardie vakature te vul; en
(f) niks verhinder ’n politieke party of politieke belang om ’n raadslid
van ’n ander politieke party of politieke belang vir een of meer van 15
daardie politieke party of politieke belang se toegekende setels te
benoem nie.’’; en
(b) deur subartikel (3) te skrap.
Wysiging van artikel 44 van Wet 117 van 1998
21. Artikel 44 van die Hoofwet word hierby gewysig deur in subartikel (1) paragraaf 20
(b) deur die volgende paragraaf te vervang:
‘‘(b) die komitee van ’n munisipale raad wat verslae van die [ander] komitees van
die raad bedoel in artikel 80 ontvang en wat hierdie verslae saam met sy
aanbevelings aan die raad moet stuur indien hy nie ingevolge gedelegeerde
bevoegdhede die aangeleentheid kan afhandel nie.’’. 25
Wysiging van artikel 45 van Wet 117 van 1998, soos vervang deur artikel 1 van Wet
1 van 2003
22. Artikel 45 van die Hoofwet word hierby gewysig—
(a) deur die opskrif deur die volgende opskrif te vervang:
‘‘ [Verkiesing] Bepaling van lede van uitvoerende komitees’’; en 30
(b) deur die woorde wat paragraaf (a) voorafgaan deur die volgende woorde te
vervang:
‘‘’n Munisipale raad moet die lede van die uitvoerende komitee uit sy
geledere [verkies] bepaal op ’n vergadering wat gehou moet word— ’’.
Wysiging van artikel 46 van Wet 117 van 1998, soos vervang deur artikel 1 van Wet 35
1 van 2003
23. Artikel 46 van die Hoofwet word hierby gewysig deur in artikel 46 die woorde
wat paragraaf (a) voorafgaan deur die volgende woorde te vervang:
‘‘Die lede van ’n uitvoerende komitee word [verkies] bepaal vir ’n termyn wat
eindig, onderworpe aan artikel 47, wanneer—’’. 40
Wysiging van artikel 48 van Wet 117 van 1998, soos gewysig deur artikel 1 van Wet
1 van 2003
24. Artikel 48 van die Hoofwet word hierby gewysig deur subartikel (2) deur die
volgende subartikel te vervang:
‘‘(2) Die verkiesing van ’n burgemeester en onderburgemeester vind plaas sodra 45
die uitvoerende komitee [verkies] bepaal is, of wanneer dit nodig is om ’n vakature
te vul.’’.
Wysiging van artikel 53 van Wet 117 van 1998
25. Artikel 53 van die Hoofwet word hierby gewysig deur subartikel (2) deur die
volgende subartikel te vervang: 50
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
18 No. 44647 GOVERNMENT GAZETTE, 1 June 2021
Act No. 3 of 2021 Local Government: Municipal Structures Amendment Act, 2021
18
‘‘(2) If all the members of an executive committee are removed, a new [election]
determination of members must take place, and a new election of [and] the mayor
and, if the municipality has a deputy mayor, the deputy mayor, must be held in
terms of sections 45 and 48, respectively.’’.
Amendment of section 56 of Act 117 of 1998, as amended by section 16 of Act 51 of 5
2002
26. Section 56 of the principal Act is hereby amended by the substitution for
subsection (1) of the following subsection:
‘‘(1) An executive mayor is entitled to receive reports from committees of the
[municipal] council referred to in section 80, and to forward these reports together 10
with a recommendation to the council when the matter cannot be disposed of by the
executive mayor in terms of the executive mayor’s delegated powers.’’.
Amendment of section 63 of Act 117 of 1998
27. Section 63 of the principal Act is hereby amended by the substitution for
subsection (3) of the following subsection: 15
‘‘(3) Item 3 of the Code of Conduct [for Councillors set out in Schedule 1 to
the Local Government Municipal Systems Act, 2000,] does not apply to the
speaker, executive mayor, a member of the mayoral committee or a member of the
executive committee, as the case may be, in respect of meetings of a metropolitan
subcouncil of which such an office bearer is a member.’’. 20
Amendment of section 73 of Act 117 of 1998, as amended by section 6 of Act 19 of
2008
28. Section 73 of the principal Act is hereby amended—
(a) by the substitution for subsection (1) of the following subsection:
‘‘(1) A metropolitan or local council must establish a ward committee 25
for each ward in the municipality within 120 days after the election of the
municipal council, in accordance with section 22.’’; and
(b) by the insertion after subsection (1) of the following subsection:
‘‘(1A) (a) If a metropolitan or local council is unable to establish
a ward committee or ward committees in accordance with subsection (1), 30
the speaker must, prior to the expiry of the 120 days after the elections,
in writing and on good cause shown, request the MEC, responsible for
local government in the province concerned, for an extension.
(b) The MEC must respond to the request referred to in subsection
(1)(a) within 14 days of receipt detailing the reasons for granting or 35
refusing the extension.’’.
Insertion of section 79A in Act 117 of 1998
29. The following section is hereby inserted in the principal Act after section 79:
‘‘Establishment of municipal public accounts committee
79A. (1) A municipal council must establish a committee called the 40
municipal public accounts committee.
(2) The mayor or executive mayor, deputy mayor or executive deputy
mayor, any member of the executive committee, any member of the
mayoral committee, speaker, whip and municipal officials are not allowed
to be members of the municipal public accounts committee. 45
(3) The municipal council must determine the functions of the municipal
public accounts committee, which must include the following:
(a) review the Auditor-General’s reports and comments of the manage-
ment committee and the audit committee and make recommendations
to the municipal council; 50
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 1 Junie 2021 No. 44647 19
Wysigingswet op Plaaslike Regering: Munisipale Strukture, 2021 Wet No. 3 van 2021
19
‘‘(2) Indien al die lede van ’n uitvoerende komitee uit hul amp onthef word, moet
’n nuwe [verkiesing] bepaling van lede plaasvind en ’n nuwe verkiesing van [en]
die burgemeester, en indien die munisipaliteit ’n onderburgemeester het, die
onderburgemeester, ingevolge onderskeidelik artikels 45 en 48 gehou word.’’.
Wysiging van artikel 56 van Wet 117 van 1998, soos gewysig deur artikel 16 van 5
Wet 51 van 2002
26. Artikel 56 van die Hoofwet word hierby gewysig deur subartikel (1) deur die
volgende subartikel te vervang:
‘‘(1) ’n Uitvoerende burgemeester is geregtig om verslae van komitees van die
[munisipale] raad bedoel in artikel 80 te ontvang en sodanige verslae tesame met 10
’n aanbeveling aan die raad te stuur indien die uitvoerende burgemeester die
aangeleentheid nie kan afhandel ingevolge die uitvoerende burgemeester se
gedelegeerde bevoegdhede nie.’’.
Wysiging van artikel 63 van Wet 117 van 1998
27. Artikel 63 van die Hoofwet word hierby gewysig deur subartikel (3) deur die 15
volgende subartikel te vervang:
‘‘(3) Item 3 van die Gedragskode [vir Raadslede wat in Bylae 1 by die Wet op
Plaaslike Regering: Munisipale Stelsels, 2000, uiteengesit word,] is nie van
toepassing op die speaker, uitvoerende burgemeester, ’n lid van die
burgemeesterskomitee of ’n lid van die uitvoerende komitee, na gelang van die 20
geval, ten opsigte van vergaderings van ’n metropolitaanse subraad waarvan
sodanige ampsdraer ’n lid is nie.’’.
Wysiging van artikel 73 van Wet 117 van 1998, soos gewysig deur artikel 6 van Wet
19 van 2008
28. Artikel 73 van die Hoofwet word hierby gewysig— 25
(a) deur subartikel (1) deur die volgende subartikel te vervang:
‘‘(1) ’n Metropolitaanse of plaaslike raad moet ’n wykskomitee vir
elke wyk in die munisipaliteit stig binne 120 dae na die verkiesing van
die munisipale raad, ooreenkomstig artikel 22.’’; en
(b) deur die volgende subartikel na subartikel (1) in te voeg: 30
‘‘(1A) (a) As ’n metropolitaanse of plaaslike raad nie ooreenkomstig
subartikel (1) ’n wykskomitee of wykskomitees kan stig nie, moet die
speaker, voordat 120 dae na die verkiesing van die munisipale raad
verstryk het, skriftelik en met goeie gronde, ’n verlenging by die LUR
verantwoordelik vir plaaslike regering in die provinsie aanvra. 35
(b) Die LUR moet binne 14 dae vanaf ontvangs reageer op die versoek
in subartikel (1)(a) bedoel, met uitvoerige redes vir die toestaan of
weiering van die verlenging.’’.
Invoeging van artikel 79A in Wet 117 van 1998
29. Die volgende artikel word hierby na artikel 79 in die Hoofwet ingevoeg: 40
‘‘Stigting van komitee vir munisipale openbare rekeninge
79A. (1) ’n Munisipale raad moet ’n komitee genaamd die komitee vir
munisipale openbare rekeninge stig.
(2) Die burgemeester of uitvoerende burgemeester, adjunkburgemeester
of uitvoerende adjunkburgemeester, enige lid van die uitvoerende komitee, 45
enige lid van die burgemeesterskomitee, speaker, sweep en munisipale
beamptes mag nie lede van die komitee vir munisipale openbare rekeninge
wees nie.
(3) Die munisipale raad moet die werksaamhede van die komitee vir
munisipale openbare rekeninge bepaal, wat die volgende moet insluit: 50
(a) Hersiening van die Ouditeur-generaal se verslae en kommentaar van
die bestuur- en ouditkomitee en doen van aanbevelings by die
munisipale raad;
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
20 No. 44647 GOVERNMENT GAZETTE, 1 June 2021
Act No. 3 of 2021 Local Government: Municipal Structures Amendment Act, 2021
20
(b) review internal audit reports together with comments from the
management committee and the audit committee and make recom-
mendations to the municipal council;
(c) initiate and develop the oversight report on annual reports contem-
plated in section 129 of the Local Government: Municipal Finance 5
Management Act;
(d) attend to and make recommendations to the municipal council on any
matter referred to it by the municipal council, executive committee, a
committee of the council, a member of this committee, a councillor
and the municipal manager; and 10
(e) on its own initiative, subject to the direction of the municipal council,
investigate and report to the municipal council on any matter affecting
the municipality.
(4) Reports of the municipal public accounts committee must be
submitted to the speaker who must table such reports in the next meeting of 15
the municipal council.
(5) (a) For the purposes of this section ‘audit committee’ means the audit
committee envisaged in section 166 of the Local Government Municipal:
Finance Management Act.
(b) Each municipality and each municipal entity must establish an audit 20
committee in accordance with that section.’’.
Amendment of section 81 of Act 117 of 1998, as amended by section 121 of Act 32
of 2000, section 5 of Act 33 of 2000 and section 18 of Act 51 of 2002
30. Section 81 of the principal Act is hereby amended by the substitution in subsection
(5) for paragraph (a) of the following paragraph: 25
‘‘(a) When participating in the proceedings of a municipal council, a traditional
leader is subject to the appropriate provisions of the Code of Conduct set out in
Schedule [1 of the Local Government: Municipal Systems Act, 2000] 7.’’.
Repeal of section 89 of Act 117 of 1998
31. Section 89 of the principal Act is hereby repealed. 30
General amendment
32. Reference to sections ‘‘9(e) and (f) and 10(c)’’ in sections 45(c), 46(a),
48(5)(c)(ii), 55(1)(c), 57(1)(a), 57(2)(c)(ii) and 72(1) of the principal Act is hereby
deleted.
Amendment of Schedule 1 to Act 117 of 1998, as amended by section 93 of Act 27 35
of 2000, sections 22, 23, 24, 25 and 26 of Act 51 of 2002 and section 9 of Act 2 of 2003
33. Schedule 1 to the principal Act is hereby amended—
(a) by the addition in item 16 of the following subitems:
‘‘(3) A new quota of votes for a seat must be determined in accordance
with the following formula (fractions to be disregarded): 40
A–B +1
C – (D + E)
Where—
A represents the total number of valid votes cast for all parties, 45
consisting of those cast on the party vote and those cast for ward
candidates representing parties;
B represents the total number of votes cast for the party with excessive
seats, both on the party vote and for ward candidates representing
parties; 50
C represents the number of seats in the council;
D represents the number of seats awarded to the party with excessive
seats; and
E represents the number of independent ward councillors elected.
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 1 Junie 2021 No. 44647 21
Wysigingswet op Plaaslike Regering: Munisipale Strukture, 2021 Wet No. 3 van 2021
21
(b) hersiening van interne ouditverslae, saam met kommentaar van die
bestuur- en ouditkomitee en doen van aanbevelings by die munisipal
The text continues in the official source.
