Beta
za:gov:electoral-amendment-act-1-2023-english-afrikaans-17-apr-2023
za:gov:electoral-amendment-act-1-2023-english-afrikaans-17-apr-2023 — Electoral Amendment Act 1 of 2023 (English / Afrikaans)
Beta. Legal information, not legal advice. LEGALDIGM is not a law firm. Check the official source for the current text.
Analyze this law with AIGovernment Gazette
REPUBLIC OF SOUTH AFRICA
Cape Town
Vol. 694 Kaapstad 17 April 2023 No. 48432
The Presidency DIE PRESIDENSIE
No. 3295 17 April 2023 No. 3295 17 April 2023
It is hereby notified that the President Hierby word bekend gemaak dat die
has assented to the following Act, President sy goedkeuring geheg het
which is hereby published for general aan die onderstaande Wet wat hierby ter
information:— algemene inligting gepubliseer word:—
Act No. 01 of 2023: Electoral Wet No. 01 van 2023: Kieswysigingswet,
Amendment Act, 2023 2023
iSSN 1682-5845
4 8 4 3 2
9 771682 584003
AIDS HELPLINE: 0800-0123-22 Prevention is the cure
2 No. 48432 GOVERNMENT GAZETTE, 17 April 2023
Act No. 01 of 2023 Electoral Amendment Act, 2023
2
GENERAL EXPLANATORY NOTE:
[ ] Words in bold type in square brackets indicate omissions from
existing enactments.
Words underlined with a solid line indicate insertions in
existing enactments.
(English text signed by the President)
(Assented to 13 April 2023)
ACT
To amend the Electoral Act, 1998, so as to delete a definition and insert certain
definitions consequential to the expansion of this Act to include independent
candidates as contesters to elections in the National Assembly and provincial
legislatures; to provide that registered parties must submit a declaration
confirming that all its candidates are registered to vote in the province where an
election will take place; to provide that the submission of lists of candidates of a
registered party not represented in the National Assembly or any provincial
legislature, must be accompanied by a prescribed form with certain specified
details; to provide for the nomination of independent candidates to contest
elections in the National Assembly and provincial legislatures; to provide for the
requirements which must be met by persons who wish to be nominated as
independent candidates; to provide for the inspection of copies of lists of
independent candidates and accompanying documents; to provide for objections to
independent candidates; to provide for the inclusion of a list of independent
candidates entitled to contest elections; to provide for the appointment of agents by
independent candidates; to provide that independent candidates are bound by the
Electoral Code of Conduct; to provide for the return of a deposit to independent
candidates in certain circumstances; to amend Schedule 1; to substitute Schedule
1A; to provide for the Minister to establish the Electoral Reform Consultation
Panel; and to provide for matters connected therewith.
B E IT ENACTED by the Parliament of the Republic of South Africa, as follows:—
Amendment of section 1 of Act 73 of 1998, as amended by section 1 of Act 18 of
2013 and section 7 of Act 4 of 2021
1. Section 1 of the Electoral Act, 1998 (Act No. 73 of 1998) (hereinafter referred to 5
as the ‘‘principal Act’’), is hereby amended—
(a) by the insertion after the definition of ‘‘agent’’ of the following definition:
‘‘ ‘candidate’ means a South African citizen contesting an election, or a
South African citizen nominated on a list of a party contesting an
election, as the context requires;’’; 10
(b) by the insertion after the definition of ‘‘Commission’’ of the following
definition:
‘‘ ‘Constitution’ means the Constitution of the Republic of South Africa,
1996;’’;
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 17 April 2023 No. 48432 3
Kieswysigingswet, 2023 Wet No. 01 van 2023
3
ALGEMENE VERDUIDELIKENDE NOTA:
[ ] Woorde in vetdruk tussen vierkantige hake dui skrappings uit
bestaande verordenings aan.
Woorde met ’n volstreep daaronder dui invoegings in bestaande
verordenings aan.
(Engelse teks deur die President geteken)
(Goedgekeur op 13 April 2023)
WET
Tot wysiging van die Kieswet, 1998, ten einde sekere woordomskrywings in te voeg
wat gevolglik is tot die uitbreiding van hierdie Wet om onafhanklike kandidate in
te sluit as deelnemers aan verkiesings in die Nasionale Vergadering en provinsiale
wetgewers; te bepaal dat geregistreerde partye ’n verklaring moet indien waarin
bevestig word dat al hul kandidate geregistreer is om te stem in die provinsie waar
’n verkiesing sal plaasvind; te bepaal dat die indiening van lyste van kandidate van
’n geregistreerde party wat nie in die Nasionale Vergadering of enige provinsiale
wetgewer verteenwoordig is nie, vergesel moet gaan van ’n voorgeskrewe vorm met
sekere gespesifiseerde besonderhede; voorsiening te maak vir die benoeming van
onafhanklike kandidate om aan verkiesings in die Nasionale Vergadering en
provinsiale wetgewers deel te neem; voorsiening te maak vir die vereistes waaraan
persone wat as onafhanklike kandidate benoem wil word, moet voldoen;
voorsiening te maak vir insae in afskrifte van lyste van onafhanklike kandidate en
gepaardgaande dokumente; voorsiening te maak vir besware teen onafhanklike
kandidate; voorsiening te maak vir die insluiting van ’n lys van onafhanklike
kandidate wat die reg het om aan verkiesings deel te neem; voorsiening te maak vir
die aanstelling van agente deur onafhanklike kandidate; voorsiening te maak dat
onafhanklike kandidate deur die verkiesingsgedragskode gebind word; voor-
siening te maak vir die terugbetaling van ’n deposito aan onafhanklike kandidate
onder sekere omstandighede; Bylae 1 te wysig; Bylae 1A te vervang; voorsiening te
maak vir die Minister om die Raadplegingspaneel vir Kieshervorming in te stel; en
om voorsiening te maak vir aangeleenthede wat daarmee in verband staan.
D AAR WORD BEPAAL deur die Parlement van die Republiek van Suid-Afrika,
soos volg:—
Wysiging van artikel 1 van Wet 73 van 1998, soos gewysig deur artikel 1 van Wet
18 van 2013 en artikel 7 van Wet 4 van 2021
1. Artikel 1 van die Kieswet, 1998 (Wet No. 73 van 1998) (hierna die ‘‘Hoofwet’’ 5
genoem), word hierby gewysig—
(a) deur die volgende omskrywing na die omskrywing van ‘‘geregistreerde
party’’ in te voeg:
‘‘ ‘Grondwet’ die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika,
1996;’’; 10
(b) deur die volgende omskrywing na die omskrywing van ‘‘identiteits-
dokument’’ in te voeg:
‘‘ ‘kandidaat’ ’n Suid-Afrikaanse burger wat aan ’n verkiesing deel-
neem, of ’n Suid-Afrikaanse burger wat op ’n lys benoem is van ’n party
wat aan ’n verkiesing deelneem, soos die samehang vereis;’’; 15
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
4 No. 48432 GOVERNMENT GAZETTE, 17 April 2023
Act No. 01 of 2023 Electoral Amendment Act, 2023
4
(c) by the insertion after the definition of ‘‘identity document’’ of the following
definition:
‘‘ ‘independent candidate’ means a South African citizen contesting an
election and who is not nominated on a list of a party;’’;
(d) by the insertion after the definition of ‘‘list of candidates’’ of the following 5
definition:
‘‘ ‘list of independent candidates’ means the list of independent
candidates referred to in sections 31D and 31F;’’;
(e) by the deletion of the definition of ‘‘party liaison committee’’;
(f) by the insertion after the definition of ‘‘party liaison committee’’ of the 10
following definition:
‘‘ ‘political liaison committee’ means a committee established in terms
of the Regulations on Political Liaison Committees published in terms of
the Electoral Commission Act;’’; and
(g) by the insertion after the definition of ‘‘presiding officer’’ of the following 15
definitions:
‘‘ ‘province’ means a province referred to in section 103 of the
Constitution;
‘region’ means the territorial area of a province;’’.
Amendment of section 20 of Act 73 of 1998, as amended by section 9 of Act 1 of 2019 20
2. Section 20 of the principal Act is hereby amended by the substitution in subsection
(1) for the words preceding paragraph (a) of the following words:
‘‘The Commission must after consultation with the [party] national political
liaison committee—’’.
Amendment of section 27 of Act 73 of 1998, as amended by section 10 of Act 4 of 25
2021
3. Section 27 of the principal Act is hereby amended by the insertion in subsection (2)
of the following paragraphs after paragraph (c):
‘‘(cA) declaration, signed by the duly authorised representative of the party
confirming that each candidate appearing on the party’s provincial list of 30
candidates referred to in Schedule 1A is registered to vote within the
province in which the election will take place;
(cB) form, in the case of a registered party not represented in the National
Assembly or any provincial legislature, confirming that the party has
submitted, in the prescribed manner, the names, identity numbers and 35
signatures of voters whose names appear—
(i) in the case of an election of the National Assembly in respect of
regional seats, on the national segment of the voters’ roll and who
support the party—
(aa) totalling 15 percent of the quota for that region in the 40
preceding election, when nominating candidates for one
region; or
(bb) totalling 15 percent of the highest of the regional quotas
in the preceding election, when nominating candidates for
more than one region provided that where 15 percent of 45
the highest of the quotas is not achieved, that the party
may only nominate candidates for the region or regions as
determined by the next highest quota; or
(ii) in the case of an election of a provincial legislature, on the
segment of the voters’ roll for the province and who support the 50
party, totalling at least 15 percent of the quota of that province in
the preceding election, for which the party intends to nominate
candidates;’’.
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 17 April 2023 No. 48432 5
Kieswysigingswet, 2023 Wet No. 01 van 2023
5
(c) deur die volgende omskrywing na die omskrywing van ‘‘kommissie’’ in te
voeg:
‘‘ ‘lys van onafhanklike kandidate’ die lys van onafhanklike kandidate
in artikels 31D en 31F bedoel;’’;
(d) deur die volgende omskrywing na die omskrywing van ‘‘munisipale raad’’ in 5
te voeg:
‘‘ ‘onafhanklike kandidaat’ ’n Suid-Afrikaanse burger wat aan ’n
verkiesing deelneem en wat nie op ’n lys van ’n party benoem is nie;’’;
(e) deur die omskrywing van ‘‘party-skakelkomitee’’ te skrap; en
(f) deur die volgende omskrywings na die omskrywing van ‘‘politieke amp’’ in te 10
voeg:
‘‘ ‘politiekeskakelkomitee’ ’n komitee ingestel ingevolge die regulasies
oor politiekeskakelkomitees wat ingevolge die Wet op die Verkie-
singskommissie afgekondig is;
‘provinsie’ ’n provinsie in artikel 103 van die Grondwet bedoel; 15
‘streek’ die grondgebied van ’n provinsie;’’.
Wysiging van artikel 20 van Wet 73 van 1998, soos gewysig deur artikel 9 van Wet
1 van 2019
2. Artikel 20 van die Hoofwet word hierby gewysig deur in subartikel (1) die woorde
wat paragraaf (a) voorafgaan deur die volgende woorde te vervang: 20
‘‘Die Kommissie moet na oorleg met die [party] nasionale [skakelkomitee]
politiekeskakelkomitee—’’.
Wysiging van artikel 27 van Wet 73 van 1998, soos gewysig deur artikel 10 van Wet
4 van 2021 25
3. Artikel 27 van die Hoofwet word hierby gewysig deur die volgende paragrawe na
paragraaf (c) in subartikel (2) in te voeg:
‘‘(cA) verklaring, deur die behoorlik gemagtigde verteenwoordiger van die party
onderteken, waarin bevestig word dat elke kandidaat wat op die party se
provinsiale kandidaatlys bedoel in Bylae 1A, verskyn, geregistreer is om te 30
stem binne die provinsie waarin die verkiesing gaan plaasvind;
(cB) vorm, in die geval van ’n geregistreerde party wat nie in die Nasionale
Vergadering of enige provinsiale wetgewer verteenwordig word nie, waarin
bevestig word dat die party, op die voorgeskrewe wyse, die name,
identiteitsnommers en handtekeninge ingedien het van kiesers wie se name 35
verskyn—
(i) in die geval van ’n verkiesing van die Nasionale Vergadering ten
opsigte van streeksetels, op die nasionale segment van die
kieserslys en wat die party ondersteun—
(aa) met ’n totaal van 15 persent van die kwota vir daardie 40
streek in die voorafgaande verkiesing, by benoeming van
kandidate vir een streek; of
(bb) met ’n totaal van 15 persent van die hoogste van die
streekskwotas in die voorafgaande verkiesing, by
benoeming van kandidate vir meer as een streek met dien 45
verstande dat waar 15 persent van die hoogste van die
kwotas nie behaal word nie, dat die party slegs kandidate
vir die streek of streke kan benoem soos deur die
volgende hoogste kwota bepaal; of
(ii) in die geval van ’n verkiesing van ’n provinsiale wetgewer, of die 50
segment van die kieserslys vir die provinsie en wat die party
ondersteun, met ’n totaal van ten minste 15 persent van die kwota
van daardie provinsie in die vorige verkiesing, waarvoor die
party voornemens is om kandidate te benoem;’’.
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
6 No. 48432 GOVERNMENT GAZETTE, 17 April 2023
Act No. 01 of 2023 Electoral Amendment Act, 2023
6
Amendment of section 28 of Act 73 of 1998, as substituted by section 11 of Act 1 of
2019 and amended by section 11 of Act 4 of 2021
4. Section 28 of the principal Act is hereby amended by the substitution for
subsections (1) and (2) of the following subsections respectively:
‘‘(1) If a registered party that has submitted a list of candidates has not fully 5
complied with section 27(2)(a), (b), (cA), (d) or section 27(4), the chief electoral
officer must notify that party of its non-compliance.
(2) The notification must be given in the prescribed manner by not later than the
relevant date stated in the election timetable, and must indicate that the party has an
opportunity to comply with section 27(2)(a), (b), (cA), (d) or section 27(4), by not 10
later than the relevant date stated in the election timetable.’’.
Amendment of section 30 of Act 73 of 1998, as amended by section 12 of Act 4 of
2021
5. Section 30 of the principal Act is hereby amended by the deletion of subsection (6).
Insertion of Part 3A in Chapter 3 in Act 73 of 1998 15
6. The following Part is inserted in Chapter 3 of the principal Act after Part 3:
‘‘Part 3A
Independent candidates
Nomination of independent candidate
31A. (1) A person may be nominated to contest an election as an 20
independent candidate—
(a) in one or more regions for the National Assembly but may be elected
to only one seat in the National Assembly; and
(b) for a provincial legislature in a province in which that person is
registered as a voter, 25
provided that the independent candidate may only be eligible to be a
member of either the National Assembly or a provincial legislature.
(2) Provided the other provisions of this Act are complied with, a person
nominated in terms of subsection (1) stands as an independent candidate in
that election. 30
Requirements for independent candidates to contest elections
31B. (1) A person may contest an election as an independent candidate
only if that person is nominated on a prescribed form and that form is
submitted to the Commission by not later than a date stated in the timetable
for the election and complies with the requirements of subsection (3). 35
(2) The prescribed nomination form must be submitted in the prescribed
manner by not later than the relevant date stated in the election timetable.
(3) The following must be attached to a nomination when it is submitted:
(a) A completed prescribed form confirming that the independent
candidate has submitted, in the prescribed manner, the names, identity 40
numbers and signatures of voters whose names appear—
(i) in the case of an election of the National Assembly in respect
of regional seats, on the national segment of the voters’ roll and
who support his or her candidature—
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 17 April 2023 No. 48432 7
Kieswysigingswet, 2023 Wet No. 01 van 2023
7
Wysiging van artikel 28 van Wet 73 van 1998, soos vervang deur artikel 11 van Wet
1 van 2019 en gewysig deur artikel 11 van Wet 4 van 2021
4. Artikel 28 van die Hoofwet word hierby gewysig deur subartikels (1) en (2)
onderskeidelik deur die volgende subartikels te vervang:
‘‘(1) Indien ’n geregistreerde party wat ’n kandidaatlys ingedien het, nie ten 5
volle aan artikel 27(2)(a), (b), (cA), (d) of artikel 27(4) voldoen het nie, moet die
hoofverkiesingsbeampte daardie party van sy nie-voldoening in kennis stel.
(2) Kennis moet op die voorgeskrewe wyse gegee word teen nie later nie as die
tersaaklike datum in die verkiesingstydrooster vermeld, en moet aantoon dat die
party ’n geleentheid het om teen nie later nie as die tersaaklike datum in die 10
verkiesingstydrooster vermeld, aan artikel 27(2)(a), (b), (cA), (d) of artikel 27(4) te
voldoen.’’.
Wysiging van artikel 30 van Wet 73 van 1998, soos gewysig deur artikel 12 van Wet
4 van 2021
5. Artikel 30 van die Hoofwet word hierby gewysig deur subartikel (6) te skrap. 15
Invoeging van Deel 3A in Hoofstuk 3 in Wet 73 van 1998
6. Die volgende Deel word na Deel 3 in Hoofstuk 3 van die Hoofwet ingevoeg:
‘‘Deel 3A
Onafhanklike kandidate
Benoeming van onafhanklike kandidaat 20
31A. (1) ’n Persoon kan benoem word om as ’n onafhanklike kandidaat
aan ’n verkiesing deel te neem—
(a) in een of meer streke vir die Nasionale Vergadering, maar kan tot slegs
een setel in die Nasionale Vergadering verkies word; en
(b) vir ’n provinsiale wetgewer in ’n provinsie waarin daardie persoon as 25
’n kieser geregistreer is,
met dien verstande dat die onafhanklike kandidaat slegs verkiesbaar kan
wees om ’n lid van óf die Nasionale Vergadering óf ’n provinsiale wetgewer
te wees.
(2) Met dien verstande dat aan die ander bepalings van die Wet voldoen 30
word, neem ’n persoon ingevolge subartikel (1) bedoel, as ’n onafhanklike
kandidaat aan daardie verkiesing deel.
Vereistes vir onafhanklike kandidate om aan verkiesings deel te neem
31B. (1) ’n Persoon kan as ’n onafhanklike kandidaat aan ’n verkiesing
deelneem slegs indien daardie persoon op ’n voorgeskrewe vorm benoem is 35
en daardie vorm aan die Kommissie voorgelê word teen nie later nie as ’n
datum in die verkiesingstydrooster vermeld en aan die vereistes van
subartikel (3) voldoen.
(2) Die voorgeskrewe benoemingsvorm moet op die voorgeskrewe wyse
ingedien word teen nie later nie as die tersaaklike datum in die 40
verkiesingsrooster vermeld.
(3) Die volgende moet by ’n benoeming aangeheg word wanneer dit
ingedien word:
(a) ’n Ingevulde, voorgeskrewe vorm waarin bevestig word dat die
onafhanklike kandidaat, op die voorgeskrewe wyse, die name, 45
identiteitsnommers en handtekeninge ingedien het van kiesers wie se
name—
(i) in die geval van ’n verkiesing van die Nasionale Vergadering
ten opsigte van streeksetels, op die nasionale segment van die
kieserslys verskyn en wat sy of haar kandidaatskap 50
ondersteun—
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
8 No. 48432 GOVERNMENT GAZETTE, 17 April 2023
Act No. 01 of 2023 Electoral Amendment Act, 2023
8
(aa) totalling 15 percent of the quota for that region in the
preceding election, if intending to contest only one
region; or
(bb) totalling 15 percent of the highest of the regional quotas
in the preceding election, if intending to contest more 5
than one region, provided that where 15 percent of the
highest of the quotas is not achieved, that the independent
candidate may only contest the region or regions as
determined by the next highest quota; or
(ii) in the case of an election of a provincial legislature, on the 10
segment of the voters’ roll for the province and who support his
or her candidature, totalling at least 15 percent of the quota of
that province in the preceding election, which the independent
candidate intends to contest,
provided that an independent candidate who was elected to either the 15
National Assembly or a provincial legislature as an independent
candidate in the preceding election shall be exempt from this
requirement;
(b) a deposit equal to a prescribed amount, payable in the prescribed form
and manner; 20
(c) a prescribed undertaking, signed by the candidate, to be bound by the
Code;
(d) a prescribed declaration, signed by the candidate, that he or she is not
disqualified from standing for election in terms of the Constitution or
any applicable legislation; 25
(e) if contesting an election of a provincial legislature, a prescribed
declaration, signed by the candidate confirming that he or she is
registered to vote within a province in which he or she intends
contesting; and
(f) a recent photograph of the candidate in such form as may be 30
prescribed.
(4) The Commission may in the form and manner as may be prescribed
request—
(a) an acceptance of nomination signed by the candidate; and
(b) a copy of the identity card or that page of the candidate’s identity 35
document on which the candidate’s photo, name and identity number
appear.
(5) The Commission must accept a nomination submitted to it and allow
the nominated person to stand as a candidate in the election if the provisions
of section 31A and this section have been complied with. 40
(6) The amount to be deposited by an independent candidate contesting
an election of a provincial legislature, must be less than the amount for
contesting an election of the National Assembly, and such deposits may
also be different to the deposits paid by registered parties.
Non-compliance 45
31C. (1) If the nomination of an independent candidate does not fully
comply with section 31B(3)(c), (d), (e), (f) or section 31B(4), the chief
electoral officer must notify the nominated person of the non-compliance.
(2) The notification must be given in the prescribed manner by not later
than the relevant date stated in the election timetable, and must indicate that 50
the nominated person has an opportunity to comply with section 31B(3)(c),
(d), (e), (f) or section 31B(4), by not later than the relevant date stated in the
election timetable.
(3) If a person has been nominated both as an independent candidate and
by one or more parties for an election— 55
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 17 April 2023 No. 48432 9
Kieswysigingswet, 2023 Wet No. 01 van 2023
9
(aa) met ’n totaal van 15 persent van die kwota vir daardie
streek in die voorafgaande verkiesing, indien voornemens
om net in een streek deel te neem; of
(bb) met ’n totaal van 15 persent van die hoogste van die
streekskwotas in die voorafgaande verkiesing, indien 5
voornemens om in meer as een streek deel te neem, met
dien verstande dat waar 15 persent van die hoogste van
die kwotas nie behaal word nie, die onafhanklike
kandidaat slegs in die streek of streke mag deelneem soos
deur die volgende hoogste kwota bepaal; of 10
(ii) in die geval van ’n verkiesing van ’n provinsiale wetgewer, op
die segment van die kieserslys vir die provinsie en wat sy of
haar kandidaatskap ondersteun, met ’n totaal van ten minste 15
persent van die kwota van daardie provinsie in die
voorafgaande verkiesing, waaraan die onafhanklike kandidaat 15
voornemens is om deel te neem,
met dien verstande dat ’n onafhanklike kandidaat wat in die vorige
verkiesing tot óf die Nasionale Vergadering óf ’n provinsiale
wetgewer as ’n onafhanklike kandidaat verkies is, van hierdie vereiste
vrygestel is; 20
(b) ’n deposito gelyk aan ’n voorgeskrewe bedrag betaalbaar in die
voorgeskrewe vorm en op die voorgeskrewe wyse;
(c) ’n voorgeskrewe onderneming, deur die kandidaat onderteken, om
deur die Kode verbind te wees;
(d) ’n voorgeskrewe verklaring, deur die kandidaat onderteken, dat hy of 25
sy nie onbevoeg is om ’n kandidaat in die verkiesing te wees ingevolge
die Grondwet of enige toepaslike wetgewing nie;
(e) indien aan die verkiesing van ’n provinsiale wetgewer deelgeneem
word, ’n voorgeskrewe verklaring, deur die kandidaat onderteken,
waarin bevestig word dat hy of sy geregistreer is om te stem binne ’n 30
provinsie waar hy of sy voornemens is om deel te neem; en
(f) ’n onlangse foto van die kandidaat in die voorgeskrewe vorm.
(4) Die Kommissie kan op die vorm en wyse soos voorgeskryf kan
word—
(a) ’n aanvaarding van benoeming wat deur die kandidaat onderteken is; 35
en
(b) ’n afskrif van die identiteitskaart of daardie bladsy van die kandidaat
se identiteitsdokument waarop die kandidaat se foto, naam en
identiteitsnommer verskyn,
aanvra. 40
(5) Die Kommissie moet ’n benoeming wat daarby ingedien is, aanvaar
en die benoemde persoon toelaat om as ’n kandidaat aan die verkiesing deel
te neem indien aan die bepalings van artikel 31A en hierdie artikel voldoen
is.
(6) Die bedrag wat ’n onafhanklike kandidaat wat aan ’n verkiesing van 45
’n provinsiale wetgewer deelneem, moet deponeer, moet minder wees as
die bedrag om aan ’n verkiesing van die Nasionale Vergadering deel te
neem, en sodanige deposito’s kan ook verskil van die deposito’s wat deur
die geregistreerde partye betaal word.
Nie-voldoening 50
31C. (1) Indien die benoeming van ’n onafhanklike kandidaat nie ten
volle voldoen aan artikel 31B(3)(c), (d), (e), (f) of artikel 31B(4) nie, moet
die hoofverkiesingsbeampte die benoemde persoon in kennis stel van die
nie-voldoening.
(2) Die kennisgewing moet op die voorgeskrewe wyse gegee word teen 55
nie later nie as die tersaaklike datum in die verkiesingstydrooster vermeld,
en moet aandui dat die benoemde persoon ’n geleentheid het om aan artikel
31B(3), (c), (d), (e), (f) of artikel 31B(4), te voldoen teen nie later nie as die
tersaaklike datum in die verkiesingstydrooster vermeld.
(3) Indien ’n persoon vir ’n verkiesing benoem is as ’n onafhanklike 60
kandidaat en ook deur een of meer partye—
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
10 No. 48432 GOVERNMENT GAZETTE, 17 April 2023
Act No. 01 of 2023 Electoral Amendment Act, 2023
10
(a) the chief electoral officer must, where possible, in writing, notify the
person and such party or parties who have nominated such person
about such state of affairs by no later than the relevant date and time
stated in the election timetable; and
(b) the party or parties to whom notice has been given in terms of 5
paragraph (a) may, by not later than the relevant date and time stated
in the election timetable, substitute such a candidate.
Inspection of copies of lists of independent candidates and accom-
panying documents
31D. (1) By not later than the relevant date stated in the election 10
timetable, the chief electoral officer must—
(a) compile a draft list of independent candidates; and
(b) give notice that copies of the draft list of independent candidates and
accompanying documents submitted in terms of section 31B, as
amended and supplemented in terms of section 31C, will be available 15
for inspection.
(2) The notice referred to in subsection (1)(b) must be—
(a) published in the Government Gazette; and
(b) publicised in the media considered appropriate by the chief electoral
officer so as to ensure wide publicity of the lists. 20
(3) The notice referred to in subsection (1)(b) must state, and the chief
electoral officer must ensure, that for the relevant period stated in the
election timetable—
(a) copies of the lists for—
(i) an election of the National Assembly, will be available for 25
inspection at the Commission’s head office, a place in each
province designated in the notice and the office of each
municipality in the country; and
(ii) an election of a provincial legislature, will be available for
inspection at the Commission’s head office, a place in the 30
province designated in the notice and the office of each
municipality in that province; and
(b) copies of the documents accompanying the lists are available for
inspection at the Commission’s head office.
(4) Any person may inspect a copy of the draft list of independent 35
candidates and accompanying documents referred to in subsection (1).
(5) The chief electoral officer must provide a certified copy of, or extract
from, the draft list of independent candidates or documents referred to in
subsection (1), to any person who has paid the prescribed fee.
Objections to independent candidates 40
31E. (1) Any person, including the chief electoral officer, may object to
the nomination of an independent candidate on the following grounds:
(a) The nominated candidate is not qualified to stand in the election;
(b) the nominated candidate has failed to submit the prescribed accep-
tance of nomination signed by the candidate as contemplated in 45
section 31B(4); or
(c) there is no prescribed undertaking, signed by the nominated candidate,
that the candidate is bound by the Code.
(2) The objection must be made to the Commission in the prescribed
manner by not later than the relevant date stated in the election timetable, 50
and must be served on the nominated candidate.
(3) The Commission must decide the objection, and must notify the
objector and the nominated candidate of the decision in the prescribed
manner by not later than the relevant date stated in the election timetable.
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 17 April 2023 No. 48432 11
Kieswysigingswet, 2023 Wet No. 01 van 2023
11
(a) moet die hoofverkiesingsbeampte, waar moontlik, die persoon en
sodanige party of partye wat daardie persoon benoem het, van die
stand van sake in kennis stel teen nie later nie as die tersaaklike datum
en tyd in die verkiesingstydrooster vermeld; en
(b) die party of partye aan wie kennis ingevolge paragraaf (a) gegee is 5
kan, teen nie later nie as die tersaaklike datum en tyd in die
verkiesingstydrooster vermeld, so ’n kandidaat vervang.
Insae in afskrifte van lyste van onafhanklike kandidate en bygaande
dokumente
31D. (1) Teen nie later nie as die tersaaklike datum in die 10
verkiesingstydrooster vermeld, moet die hoofverkiesingsbeampte—
(a) ’n konseplys van onafhanklike kandidate saamstel; en
(b) kennis gee dat afskrifte van die konseplys van onafhanklike kandidate
en bygaande dokumente ingevolge artikel 31B ingedien, soos gewysig
en aangevul ingevolge artikel 31C, ter insae beskikbaar sal wees. 15
(2) Die kennisgewing in subartikel (1)(b) bedoel—
(a) moet in die Staatskoerant gepubliseer word; en
(b) moet in die media wat die hoofverkiesingsbeampte gepas ag,
gepubliseer word om wye publikasie van die lyste te verseker.
(3) Die kennisgewing in subartikel (1)(b) bedoel, moet vermeld en die 20
hoofverkiesingsbeampte moet verseker, dat vir die tersaaklike tydperk in
die verkiesingstydrooster vermeld—
(a) afskrifte van die lyste vir—
(i) ’n verkiesing van die Nasionale Vergadering, ter insae
beskikbaar sal wees by die Kommissie se hoofkantoor, ’n plek 25
in elke provinsie wat in die kennisgewing aangewys is en die
kantoor van elke munisipaliteit in die land; en
(ii) ’n verkiesing van ’n provinsiale wetgewer, ter insae beskikbaar
sal wees by die Kommissie se hoofkantoor, ’n plek in die
provinsie in die kennisgewing aangewys en die kantoor van 30
elke munisipaliteit in daardie provinsie; en
(b) afskrifte van die dokumente wat die lyste vergesel, ter insae
beskikbaar is by die Kommissie se hoofkantoor.
(4) Enige persoon kan insae kry in ’n afskrif van die konseplys van
onafhanklike kandidate en bygaande dokumente in subartikel (1) bedoel. 35
(5) Die hoofverkiesingsbeampte moet aan enige persoon wat die
voorgeskrewe gelde betaal het ’n gesertifiseerde afskrif voorsien van, of ’n
uittreksel maak uit, die konseplys van onafhanklike kandidate of dokument
in subartikel (1) bedoel.
Besware teen onafhanklike kandidate 40
31E. (1) Enige persoon, met inbegrip van die hoofverkiesingsbeampte,
kan op die volgende gronde beswaar aanteken teen die benoeming van ’n
onafhanklike kandidaat:
(a) Die benoemde kandidaat is nie bevoeg om ’n kandidaat in die
verkiesing te wees nie; 45
(b) die benoemde kandidaat het versuim om die voorgeskrewe
aanvaarding van benoeming wat deur die kandidaat onderteken is,
soos in artikel 31B(4) bedoel, in te dien; of
(c) daar is geen voorgeskrewe onderneming, deur die benoemde
kandidaat onderteken, dat die kandidaat deur die Kode gebind is 50
nie.
(2) Die beswaar moet op die voorgeskrewe wyse by die Kommissie
gemaak word teen nie later nie as die tersaaklike datum in die
verkiesingstydrooster vermeld, en moet aan die benoemde kandidaat
beteken word. 55
(3) Die Kommissie moet die beswaar beslis, en moet die beswaarmaker
en die benoemde kandidaat op die voorgeskrewe wyse en teen nie later nie
as die tersaaklike datum in die verkiesingstydrooster vermeld, van die
beslissing in kennis stel.
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
12 No. 48432 GOVERNMENT GAZETTE, 17 April 2023
Act No. 01 of 2023 Electoral Amendment Act, 2023
12
(4) The objector, or the nominated candidate, may appeal against the
decision of the Commission to the Electoral Court in the prescribed manner
and by not later than the relevant date stated in the election timetable.
(5) The Electoral Court must consider and decide the appeal and notify
the parties to the appeal and the chief electoral officer of the decision in the 5
prescribed manner and by not later than the relevant date stated in the
election timetable.
List of independent candidates entitled to contest election
31F. (1) By not later than the relevant date stated in the election
timetable, the chief electoral officer must— 10
(a) give effect to a decision of the Commission in terms of section 31E(3)
and to a decision of the Electoral Court in terms of section 31E(5); and
(b) compile a final list of independent candidates entitled to contest the
election concerned.
(2) The chief electoral officer must provide a certified copy of, or extract 15
from, a list mentioned in subsection (1)(b) to any person who has paid the
prescribed fee.
(3) By not later than the relevant date stated in the election timetable, the
chief electoral officer must issue to each independent candidate on the list
of independent candidates for an election, a certificate stating that the 20
person is an independent candidate in that election.’’.
Amendment of section 39 of Act 73 of 1998, as substituted by section 12 of Act 34
of 2003
7. Section 39 of the principal Act is hereby amended by the substitution in subsection
(1) for paragraph (b) of the following paragraph: 25
‘‘(b) two agents, either from different parties or representing different
independent candidates, if available.’’.
Amendment of section 57A of Act 73 of 1998, as inserted by section 15 of Act 34 of
2003
8. Section 57A of the principal Act is hereby amended— 30
(a) by the substitution for paragraph (a) of the following paragraph:
‘‘(a) lists of candidates and lists of independent candidates;’’; and
(b) by the substitution for paragraph (c) of the following paragraph:
‘‘(c) the designation of candidates from candidate lists and lists of
independent candidates as representatives [in] for those seats; 35
and’’.
Substitution of section 58 of Act 73 of 1998, as amended by section 10 of Act 18 of
2013
9. The following section is hereby substituted for section 58 of the principal Act:
‘‘Appointment of [party] agents 40
58. (1) Every registered party or independent candidate contesting an
election may appoint such number of agents as may be prescribed—
(a) [two party agents] for each voting station [or, if voting or counting
at a voting station takes place in more than one room or separately
enclosed area, two party agents in respect of each room or area]; 45
and
(b) [four party agents] for each venue where the proceedings provided
for in Part 3 or 5 of Chapter 4 take place.
(2) [A party] An agent—
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 17 April 2023 No. 48432 13
Kieswysigingswet, 2023 Wet No. 01 van 2023
13
(4) Die beswaarmaker, of die benoemde kandidaat, kan op die
voorgeskrewe wyse en teen nie later nie as die tersaaklike datum in die
verkiesingstydrooster vermeld, by die Verkiesingshof appèl aanteken teen
die beslissing van die Kommissie.
(5) Die Verkiesingshof moet die appèl oorweeg en daaroor beslis en die 5
partye tot die appèl op die voorgeskrewe wyse en teen nie later nie as die
tersaaklike datum in die verkiesingstydrooster vermeld, in kennis stel van
die beslissing.
Lys van onafhanklike kandidate wat aan verkiesing mag deelneem
31F. (1) Teen nie later nie as die tersaaklike datum in die 10
verkiesingstydrooster vermeld, moet die hoofverkiesingsbeampte—
(a) gevolg gee aan ’n beslissing van die Kommissie ingevolge artikel
31E(3) en aan ’n beslissing van die Verkiesingshof ingevolge artikel
31E(5); en
(b) ’n finale lys opstel van onafhanklike kandidate om aan die betrokke 15
verkiesing deel te neem.
(2) Die hoofverkiesingsbeampte moet ’n gesertifiseerde afskrif van, of
uittreksel uit, ’n lys in subartikel (1)(b) genoem, voorsien aan enige persoon
wat die voorgeskrewe gelde betaal het.
(3) Teen nie later nie as die tersaaklike datum in die verkiesings- 20
tydrooster vermeld, moet die hoofverkiesingsbeampte aan elke
onafhanklike kandidaat op die lys van onafhanklike kandidate vir ’n
verkiesing, ’n sertifikaat uitreik waarin verklaar word dat die persoon ’n
onafhanklike kandidaat in daardie verkiesing is.’’.
Wysiging van artikel 39 van Wet 73 van 1998, soos vervang deur artikel 12 van Wet 25
34 van 2003
7. Artikel 39 van die Hoofwet word hierby gewysig deur in subartikel (1) paragraaf
(b) deur die volgende paragraaf te vervang:
‘‘(b) twee agente, hetsy van verskillende partye, of wat onafhanklike kandidate
verteenwoordig, indien beskikbaar.’’. 30
Wysiging van artikel 57A van Wet 73 van 1998, soos ingevoeg deur artikel 15 van
Wet 34 van 2003
8. Artikel 57A van die Hoofwet word hierby gewysig—
(a) deur paragraaf (a) deur die volgende paragraaf te vervang:
‘‘(a) lyste van kandidate en lyste van onafhanklike kandidate;’’; en 35
(b) deur paragraaf (c) deur die volgende paragraaf te vervang:
‘‘(c) die aanwysing van kandidate vanaf [lyste] kandidaatlyste en lyste
van onafhanklike kandidate as verteenwoordigers [in] vir daardie
setels; en’’.
Vervanging van artikel 58 van Wet 73 van 1998, soos gewysig deur artikel 10 van 40
Wet 18 van 2013
9. Artikel 58 van die Hoofwet word hierby deur die volgende artikel vervang:
‘‘Aanstelling van [party-agente] agente
58. (1) Elke geregistreerde party of onafhanklike kandidaat wat aan ’n
verkiesing deelneem, kan sodanige getal agente soos voorgeskryf 45
aanstel—
(a) [twee party-agente] vir elke stemlokaal [of, indien die uitbring en
tel van stemme in meer as een vertrek of apart afgesonderde area
geskied, twee party-agente ten opsigte van elke vertrek of area,
aanstel]; en 50
(b) [vier party-agente aanstel] vir elke punt waar die verrigtinge
plaasvind waarvoor Deel 3 of 5 van Hoofstuk 4 voorsiening maak.
(2) ’n [Party-agent moet] Agent—
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
14 No. 48432 GOVERNMENT GAZETTE, 17 April 2023
Act No. 01 of 2023 Electoral Amendment Act, 2023
14
(a) must be a South African citizen; and
(b) may not be a candidate in an election.
(3) The appointment and revocation of appointment of a person as [a
party] an agent must be effected in the prescribed manner.’’.
Amendment of section 59 of Act 73 of 1998, as amended by section 16 of Act 34 of 5
2003
10. Section 59 of the principal Act is hereby amended by the substitution in subsection
(3)(a) for subparagraph (ii) of the following subparagraph:
‘‘(ii) the registered party or independent candidate represented by that agent;
and’’. 10
Amendment of section 62 of Act 73 of 1998
11. Section 62 of the principal Act is hereby amended—
(a) by the substitution for the heading of the section of the following heading:
‘‘Consultation with [party] political liaison committee’’; and
(b) by the substitution for paragraphs (a) and (b) of the following paragraphs, 15
respectively:
‘‘(a) the municipal [party] political liaison committee for the municipal-
ity within which that voting district will fall; or
(b) if no municipal [party] political liaison committee has been
established in a municipality, the provincial [party] political liaison 20
committee for the province within which that voting district will
fall.’’.
Amendment of section 64 of Act 73 of 1998, as amended by section 18 of Act 34 of
2003
12. Section 64 of the principal Act is hereby amended by the substitution in subsection 25
(3) for paragraphs (a) and (b) of the following paragraphs, respectively:
‘‘(a) the municipal [party] political liaison committee for the municipality within
which that voting station will fall; or
(b) if no municipal [party] political liaison committee has been established in the
municipality, the provincial [party] political liaison committee for the 30
province within which the voting station will fall.’’.
Amendment of section 66 of Act 73 of 1998, as substituted by section 19 of Act 34
of 2003
13. Section 66 of the principal Act is hereby amended—
(a) by the substitution for subsection (1) of the following subsection: 35
‘‘(1) Before the voting station opens for voting on voting day the
presiding officer of a voting station must determine the boundary of
thevoting station after consultation with [party] agents and members of
the security services who are available at that voting station at that
stage.’’; and 40
(b) by the substitution for subsection (3) of the following subsection:
‘‘(3) The presiding officer may alter the boundary at any time if it is
necessary to do so to ensure proper control and security at the voting
station and after consultation with [party] agents and members of the
security services who are available at that voting station at that stage.’’. 45
Substitution of section 94 of Act 73 of 1998
14. The following section is hereby substituted for section 94 of the principal Act:
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 17 April 2023 No. 48432 15
Kieswysigingswet, 2023 Wet No. 01 van 2023
15
(a) moet ’n Suid-Afrikaanse burger wees; en
(b) mag nie ’n kandidaat in ’n verkiesing wees nie.
(3) Die aanstelling en intrekking van aanstelling van ’n persoon as ’n
[party-agent] ’n agent moet op die voorgeskrewe wyse geskied.’’.
Wysiging van artikel 59 van Wet 73 van 1998, soos gewysig deur artikel 16 van Wet 5
34 van 2003
10. Artikel 59 van die Hoofwet word hierby gewysig deur in subartikel (3)(a),
subparagraaf (ii) deur die volgende subparagraaf te vervang:
‘‘(ii) die geregistreerde party of onafhanklike kandidaat aantoon wat deur
daardie agent verteenwoordig word; en’’. 10
Wysiging van artikel 62 van Wet 73 van 1998
11. Artikel 62 van die Hoofwet word hierby gewysig—
(a) deur die opskrif deur die volgende opskrif te vervang:
‘‘Oorlegpleging met [party-skakelkomitee] politiekeskakel-
komitee’’; en 15
(b) deur paragrawe (a) en (b) onderskeidelik deur die volgende paragrawe te
vervang:
‘‘(a) die munisipale [party-skakelkomitee] politiekeskakelkomitee vir
die munisipaliteit waarin daardie stemdistrik sal val; of
(b) indien geen munisipale [party-skakelkomitee] politiekeskakel- 20
komitee in ’n munisipaliteit ingestel is nie, die provinsiale
[party-skakelkomitee] politiekeskakelkomitee vir die provinsie
waarin daardie stemdistrik sal val.’’.
Wysiging van artikel 64 van Wet 73 van 1998, soos gewysig deur artikel 18 van Wet
34 van 2003 25
12. Artikel 64 van die Hoofwet word hierby gewysig deur in subartikel (3) paragrawe
(a) en (b) onderskeidelik deur die volgende paragrawe te vervang:
‘‘(a) die munisipale [party-skakelkomitee] politiekeskakelkomitee vir die
munisipaliteit waarin daardie stemlokaal sal val; of
(b) indien daar geen munisipale [party-skakelkomitee] politiekeskakelkomitee 30
in die munisipaliteit ingestel is nie, die provinsiale [party-skakelkomitee]
politiekeskakelkomitee vir die provinsie waarin die stemlokaal sal val.’’.
Wysiging van artikel 66 van Wet 73 van 1998, soos vervang deur artikel 19 van Wet
34 van 2003
13. Artikel 66 van die Hoofwet word hierby gewysig— 35
(a) deur subartikel (1) deur die volgende subartikel te vervang:
‘‘(1) Voordat die stemlokaal vir die uitbring van stemme op die
stemdag open, moet die voorsittende beampte van ’n stemlokaal die
grens van die stemlokaal bepaal na oorleg met [party-agente] agente en
lede van die veiligheidsdienste wat in daardie stadium by daardie 40
stemlokaal beskikbaar is.’’; en
(b) deur subartikel (3) deur die volgende subartikel te vervang:
‘‘(3) Die voorsittende beampte kan die grens te eniger tyd verander
indien dit nodig is om dit te doen ten einde behoorlike beheer en
veiligheid by die stemlokaal te verseker en na oorleg met [party-agente] 45
agente en lede van die veiligheidsdienste wat in daardie stadium by
daardie stemlokaal beskikbaar is.’’.
Vervanging van artikel 94 van Wet 73 van 1998
14. Artikel 94 van die Hoofwet word hierby deur die volgende artikel vervang:
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
16 No. 48432 GOVERNMENT GAZETTE, 17 April 2023
Act No. 01 of 2023 Electoral Amendment Act, 2023
16
‘‘Contravention of Code
94. No person, [or] registered party, or independent candidate bound by
the Code may contravene or fail to comply with a provision of that Code.’’.
Amendment of section 96 of Act 73 of 1998
15. Section 96 of the principal Act is hereby amended by the substitution in subsection 5
(2) for paragraph (c) of the following paragraph:
‘‘(c) the forfeiture of any deposit paid by that person or party in terms of section
27(2)(e) or paid by an independent candidate in terms of section 31B(3)(b);’’.
Amendment of section 99 of Act 73 of 1998, as amended by section 15 of Act 4 of
2021 10
16. Section 99 of the principal Act is hereby amended by the deletion in subsection (1)
of the word ‘‘and’’ at the end of paragraph (a), the insertion of the word ‘‘and’’ at the end
of paragraph (b), and the addition of the following paragraph:
‘‘(c) by every independent candidate before that independent candidate may be
placed on a list of independent candidates in terms of section 31F.’’. 15
Amendment of section 100 of Act 73 of 1998
17. Section 100 of the principal Act is hereby amended by the substitution in
subsection (2) for the words preceding paragraph (a) of the following words:
‘‘(2) The Commission may make regulations, after consultation with the [party]
national political liaison committee, regarding any matter—’’. 20
Amendment of section 106 of Act 73 of 1998
18. Section 106 of the principal Act is hereby amended—
(a) by the insertion after subsection (1) of the following subsection:
‘‘(1A) Subject to section 96(2)(c), the Commission must refund to an
independent candidate any deposit paid by such candidate in terms of 25
section 31B(3)(b) if the candidate is allocated a seat in the legislature
whose election the independent candidate contested.’’; and
(b) by the substitution for subsection (2) of the following subsection:
‘‘(2) A deposit that is not refundable in terms of subsection (1) or (1A)
is forfeited to the State.’’. 30
Amendment of section 110 of Act 73 of 1998
19. Section 110 of the principal Act is hereby amended by the substitution for
subsection (1) of the following subsection:
‘‘(1) Any mistake in the certified segment of the voters’ roll referred to in
section 24, [or] the final list of candidates referred to in section 31, or the final list 35
of independent candidates referred to in section 31F, does not invalidate that
voters’ roll, [or] that list of candidates, or that list of independent candidates.’’.
Amendment of Schedule 1 to Act 73 of 1998, as amended by section 24 of Act 34 of
2003 and section 17 of Act 1 of 2019
20. Schedule 1 to the principal Act is hereby amended— 40
(a) by the substitution for item 4 of the following item:
‘‘Cut-off date for submission of list of candidates and nominations of
independent candidates
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 17 April 2023 No. 48432 17
Kieswysigingswet, 2023 Wet No. 01 van 2023
17
‘‘Oortreding van Kode
94. Geen persoon, [of] geregistreerde party, of onafhanklike kandidaat
wat deur die Kode gebind word, mag ’n bepaling van daardie Kode oortree
of versuim om daaraan te voldoen nie.’’.
Wysiging van artikel 96 van Wet 73 van 1998 5
15. Artikel 96 van die Hoofwet word hierby gewysig deur in subartikel (2) paragraaf
(c) deur die volgende paragraaf te vervang:
‘‘(c) die verbeuring van enige deposito wat deur daardie persoon of party ingevolge
artikel 27(2)(e) betaal is of wat ingevolge artikel 31B(3)(b) deur ’n
onafhanklike kandidaat betaal is;’’. 10
Wysiging van artikel 99 van Wet 73 van 1998, soos gewysig deur artikel 15 van Wet
4 van 2021
16. Artikel 99 van die Hoofwet word hierby gewysig deur in subartikel (1) die woord
‘‘en’’ aan die einde van paragraaf (a) te skrap, die woord ‘‘en’’ aan die einde van
paragraaf (b) in te voeg, en die volgende paragraaf by te voeg: 15
‘‘(c) deur elke onafhanklike kandidaat voordat daardie onafhanklike kandidaat
ingevolge artikel 31F op ’n lys van onafhanklike kandidate geplaas word.’’.
Wysiging van artikel 100 van Wet 73 van 1998
17. Artikel 100 van die Hoofwet word hierby gewysig deur in subartikel (2) die
woorde wat paragraaf (a) voorafgaan deur die volgende woorde te vervang: 20
‘‘(2) Die Kommissie kan, na oorleg met die [party] nasionale [skakelkomitee]
politiekeskakelkomitee, regulasies betreffende enige aangeleentheid maak—’’.
Wysiging van artikel 106 van Wet 73 van 1998
18. Artikel 106 van die Hoofwet word hierby gewysig—
(a) deur die volgende subartikel na subartikel (1) in te voeg: 25
‘‘(1A) Behoudens artikel 96(2)(c), moet die Kommissie enige
deposito wat ’n onafhanklike kandidaat ingevolge artikel 31B(3)(b)
betaal het, aan daardie kandidaat terugbetaal indien ’n setel in die
wetgewer aan wie se verkiesing die onafhanklike kandidate deelgeneem
het, aan die kandidaat toegewys word.’’; en 30
(b) deur subartikel (2) deur die volgende subartikel te vervang:
‘‘(2) ’n Deposito wat nie ingevolge subartikel (1) of (1A) terug-
betaalbaar is nie, word ten gunste van die Staat verbeur.’’.
Wysiging van artikel 110 van Wet 73 van 1998
19. Artikel 110 van die Hoofwet word hierby gewysig deur subartikel (1) deur die 35
volgende subartikel te vervang:
‘‘(1) Enige fout in die gesertifiseerde segment van die kieserslys waarna in
artikel 24 verwys word, [of] op die finale kandidaatlys waarna in artikel 31 verwys
word, of die finale lys van onafhanklike kandidate waarna in artikel 31F verwys
word, maak nie daardie kieserslys, [of] kandidaatlys, of daardie lys van 40
onafhanklike kandidate ongeldig nie.’’.
Wysiging van Bylae 1 by Wet 73 van 1998, soos gewysig deur artikel 24 van Wet 34
van 2003 en artikel 17 van Wet 1 van 2019
20. Bylae 1 tot die Hoofwet word hierby gewysig—
(a) deur item 4 deur die volgende item te vervang: 45
‘‘Sperdatum vir voorlegging van kandidaatlys en benoemings van
onafhanklike kandidate
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
18 No. 48432 GOVERNMENT GAZETTE, 17 April 2023
Act No. 01 of 2023 Electoral Amendment Act, 2023
18
4. (1) Registered parties that intend to contest this election must
nominate and submit a list of their candidates for the election to the chief
electoral officer in the prescribed manner by . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
[day/month/year].
(2) Nominators of independent candidates that intend to contest this 5
election must submit their nominations to the chief electoral officer in the
prescribed manner by . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . [day/month/year].’’;
(b) by the substitution for subitem 5(1) of the following subitem:
‘‘(1) The chief electoral officer must notify a registered party that has
submitted a list of candidates in terms of section 27 but has not fully 10
complied with [that] section 27(2)(a), (b), (cA), (d) or section 27(4), of
that non-compliance by . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . [day/month/year];’’;
(c) by the insertion after subitem 5(1) of the following subitem:
‘‘(1A) The chief electoral officer must notify the person nominated to
be an independent candidate, who has not fully complied with section 15
31B(3)(c), (d), (e), (f) or section 31B(4), of that non-compliance by . . .
[day/month/year].’’;
(d) by the substitution for subitem 5(2) of the following subitem:
‘‘(2) If the party or person notified [party] in terms of subitem (1) or
(1A) takes the opportunity to comply with section 27(2)(a), (b), (cA), (d), 20
section 27(4), section 31B(3)(c), (d), (e), (f) or section 31B(4), that party
or person must do so by . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
[day/month/year].’’;
(e) by the insertion after subitem 5A(1) of the following subitem:
‘‘(1A) The Commission must notify— 25
(a) a person who has been nominated both as an independent candidate
and by one or more parties for an election; and
(b) all the parties on whose party lists such a candidate appears,
of the multiple nominations by . . . . . . . . . . . . . . . . . . . [day/month/year].’’;
(f) by the substitution for subitem 5A(2) of the following subitem: 30
‘‘(2) If the notified party decides to act in terms of section 28(3) or
section 31C(3), that party must do so by . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (date).’’;
(g) by the substitution for item 6 with the following item:
‘‘Inspection of lists of candidates and draft list of independent
candidates and accompanying documents 35
6. The chief electoral officer must give notice by . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
[day/month/year], that from the date of the notice until . . . . . . . . . . . . . . . .
[day/month/year], copies of the following documents will be available
for inspection:
(a) The lists of candidates and accompanying documents submitted by 40
registered parties in terms of section 27, as amended and supple-
mented in terms of section 28[.]; and
(b) the draft list of independent candidates and accompanying docu-
ments submitted in terms of section 31B, as amended and supple-
mented in terms of section 31C. ’’; 45
(h) by the substitution for item 8 of the following item:
‘‘Decision of objections
8. The Commission must decide an objection under section 30 or
section 31E, and must notify the objector, [and] the registered party that
nominated the candidate, and the nominated independent candidate, if 50
applicable, of the decision in the prescribed manner by . . . . . . . . . . . . . . . .
[day/month/year].’’;
(i) by the substitution for item 9 of the following item:
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
STAATSKOERANT, 17 April 2023 No. 48432 19
Kieswysigingswet, 2023 Wet No. 01 van 2023
19
4. (1) Geregistreerde partye wat aan hierdie verkiesing wil
deelneem, moet teen . . . . . . . . . . . . . . . [dag/maand/jaar] hul kandidate vir
die verkiesing benoem en ’n lys van dié kandidate op die voorgeskrewe
wyse aan die hoofverkiesingsbeampte voorlê.
(2) Benoemers van onafhanklike kandidate wat aan hierdie verkiesing 5
wil deelneem, moet teen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . [dag/maand/jaar]
hul benoemings op die voorgeskrewe wyse aan die hoofverkie-
singsbeampte voorlê.’’;
(b) deur subitem 5(1) deur die volgende subitem te vervang:
‘‘(1) Die hoofverkiesingsbeampte moet teen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
[dag/maand/jaar] aan ’n geregistreerde party wat ingevolge artikel 27 ’n
kandidaatlys voorgelê het, maar wat nie ten volle aan [daardie] artikel
27(2)(a), (b), (cA), (d) of artikel 27(4) voldoen het nie, kennis van
daardie nie-voldoening gee teen . . . . . . . . . . . . . . . . . . [dag/maand/jaar];’’;
(c) deur die volgende subitem na subitem 5(1) in te voeg: 15
‘‘(1A) Die hoofverkiesingsbeampte moet teen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
[dag/maand/jaar] aan ’n persoon wat genomineer is om ’n onafhanklike
kandidaat te wees, maar wat nie ten volle aan artikel 31B(3)(c), (d), (e),
(f) of artikel 31B(4) voldoen het nie, kennis van daardie nie-voldoening
gee.’’; 20
(d) deur subitem 5(2) deur die volgende subitem te vervang:
‘‘(2) Indien die party of persoon aan wie kennis gegee is ingevolge
subitem (1) of (1A), die geleentheid gebruik om aan artikel 27(2)(a), (b),
(cA), (d), artikel 27(4), artikel 31B(3)(c), (d), (e), (f) of artikel 31B(4) te
voldoen, moet daardie party of persoon dit doen teen . . . . . . . . . . . . . . . . . . 25
[dag/maand/jaar].’’;
(e) deur die volgende subitem na subitem 5A(1) in te voeg:
‘‘(1A) Die Kommissie moet—
(a) ’n persoon wat as ’n onafhanklike kandidaat sowel as ’n kandidaat
vir een of meer partye vir verkiesing benoem is; en 30
(b) al die partye op wie se partylyste sodanige kandidaat verskyn,
teen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . [dag/maand/jaar],
van die veelvuldige benoemings in kennis stel.’’;
(f) deur subitem (5A)(2) deur die volgende subitem te vervang:
‘‘(2) Indien die party wat in kennis gestel is, besluit om ingevolge 35
artikel 28(3) of artikel 31C(3) te handel, moet daardie persoon dit teen
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . (datum) doen.’’;
(g) deur item 6 deur die volgende item te vervang:
‘‘Insae in kandidaatlyste en konseplys van onafhanklike kandidate
en bygaande dokumente 40
6. Die hoofverkiesingsbeampte moet teen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
[dag/maand/jaar] kennis gee dat afskrifte van die volgende dokumente
vanaf die datum van die kennisgewing tot . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
[dag/maand/jaar] ter insae beskikbaar sal wees:
(a) Die kandidaatlyste en bygaande dokumente wat ingevolge artikel 45
27 deur geregistreerde partye voorgelê is, soos ingevolge artikel 28
gewysig en aangevul[.]; en
(b) die konseplys van onafhanklike kandidate en bygaande dokumente
ingevolge artikel 31B, soos gewysig en aangevul ingevolge artikel
31C.’’; 50
(h) deur item 8 deur die volgende item te vervang:
‘‘Beslissing van besware
8. Die Kommissie moet ’n beswaar kragtens artikel 30 of artikel 31E
beslis, en moet die beswaarmaker, [asook] die geregistreerde party wat
die kandidaat benoem het, en die benoemde onafhanklike kandidaat, 55
indien van toepassing, teen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . [dag/maand/jaar]
op die voorgeskrewe wyse van die beslissing in kennis stel.’’;
(i) deur item 9 deur die volgende item te vervang:
This gazette is also available free online at www.gpwonline.co.za
20 No. 48432 GOVERNMENT GAZETTE, 17 April 2023
Act No. 01 of 2023 Electoral Amendment Act, 2023
20
‘‘Cut-off date for appeals against decisions
9. (1) The objector or the registered party who nominated the
candidate may appeal against a decision of the Commission in terms of
section [30(3)] 30(4) to the Electoral Court in the prescribed manner
by . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . [day/month/year]. 5
(2) The objector or the nominated independent candidate may appeal
against a decision of the Commission in terms of section 31E(4) in the
prescribed manner by . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . [day/month/year].’’;
(j) by the substitution for item 10 of the following item:
‘‘Deciding appeals 10
10. The Electoral Court must consider and decide an appeal brought
under section 30(4) or 31E(4) and notify the parties to the appeal, and the
chief electoral officer, of the decision in the prescribed manner
by . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . [day/month/year].’’;
(k) by the substitution for item 11 of the following item: 15
‘‘List of parties and candidates entitled to contest election and final
list of candidates
11. By . . . . . . . . . . . . . . . [day/month/year], the chief electoral officer—
(a) must give effect to a decision of the Commission in terms of section
30(3), section 31E(3), or a decision of the Electoral Court in terms 20
of section 30(5) or section 31E(5); and
(b) must compile a list of the registered parties entitled to contest the
election, [and] the final list of candidates for each of those parties,
and the list of independent candidates contesting
The text continues in the official source.
